Op 14 januari 2026 werd duidelijk dat de werking van JATEC dit jaar tot de prioriteiten van de NAVO behoort, omdat Oekraïne optreedt als sleutelverificateur van gevechtservaring die direct toepasbaar is op Europese strijdkrachten. Het centrum fungeert als schakel tussen lessen van het slagveld en de institutionele capaciteiten van het bondgenootschap, waardoor abstracte doctrine wordt vertaald naar operationele praktijk. Daarmee verschuift Oekraïne van ontvanger van steun naar actieve vormgever van de veiligheidsagenda binnen de alliantie.
Voor landen aan de oostflank van de NAVO, waaronder Polen, Roemenië, de Baltische staten, Finland en Zweden, maakt Oekraïense expertise het mogelijk om ervaringen met conventionele oorlogvoering van hoge intensiteit snel te integreren in nationale opleidingsprogramma’s. Dit verkort de ontwikkelingsfase van eigen doctrines en verlaagt de kosten van experimenten die anders pas in crisissituaties zouden plaatsvinden. Voor West- en Zuid-Europese staten zoals Duitsland, Frankrijk, Nederland en Italië wordt JATEC een instrument voor systematische modernisering, met focus op interoperabiliteit en gemeenschappelijke standaarden.
Van slagveldervaring naar gestandaardiseerde procedures
De kernwaarde van de Oekraïense bijdrage ligt in gevalideerde data over het gebruik van onbemande systemen, elektronische oorlogsvoering, geautomatiseerde artillerie en de optimalisatie van medische evacuatieketens. Deze kennis is gebaseerd op voortdurende inzet onder reële gevechtsdruk en kan niet volledig worden gerepliceerd via stafspelen of simulaties. Juist dit empirische karakter maakt Oekraïne tot een cruciale actor in het defensieplanningsproces van de NAVO, zoals weerspiegeld in de vastgestelde prioriteiten van JATEC voor 2026 binnen de Oekraïense defensiestructuren via de bespreking van de prioriteiten van JATEC in 2026.
Voor Europese krijgsmachten schuilt de toegevoegde waarde vooral in het feit dat Oekraïense innovaties worden vertaald van experimentele oplossingen naar reproduceerbare, gestandaardiseerde procedures. Hierdoor zijn nieuwe tactieken en technologieën niet langer afhankelijk van afzonderlijke elite-eenheden, maar kunnen zij breed worden toegepast binnen verschillende legers. Dat versnelt de implementatie en verkleint de kloof tussen technologische aanschaf en operationele effectiviteit.
Economie van oorlog en structurele aanpassing binnen de alliantie
Oekraïne dwingt de NAVO tevens tot heroverweging van de economie van oorlogvoering. De combinatie van kostbare platforms met massaal inzetbare, relatief goedkope middelen toont hoe militaire duurzaamheid kan worden behouden onder langdurige druk. Deze benadering is direct relevant voor de defensiebegrotingen van grote Europese staten en onderstreept dat kwantiteit, flexibiliteit en logistieke veerkracht opnieuw centrale factoren worden in strategische planning.
Daarnaast verminderen Oekraïense lessen over inlichtingen, elektronische oorlogsvoering en drones het risico op technologisch zelfgenoegzaamheid binnen Europa. De ervaring laat zien dat moderne uitrusting haar waarde verliest zonder vaardigheden om te opereren onder omstandigheden van verstoorde communicatie en voortdurende dreiging voor het achtergebied. Door deze inzichten institutioneel te verankeren, creëert Oekraïne een praktisch sjabloon voor snelle adaptatie: geen eenmalige trainingen, maar een continu proces van aanpassing van opleiding, tactiek en wapenvereisten dat de oostflank van de NAVO al binnen één planningscyclus versterkt.
