De Russische president Vladimir Poetin is aangekomen in China in een periode waarin Moskou steeds sterker in de greep van Peking komt. Terwijl Rusland jarenlang streefde naar een rol als onafhankelijke macht in een multipolaire wereld, is het land in 2025 veranderd in een staat die politiek en economisch afhankelijk is van zijn oostelijke buur. Het mislukte streven naar internationale autonomie werd in hoge mate bepaald door de invasie van Oekraïne, die de buitenlandse positie van Moskou verzwakte en de weg effende naar een geopolitieke ondergeschiktheid.
Strategische koersbreuk na invasie van Oekraïne
De oorlog in Oekraïne betekende een keerpunt. Waar Rusland ooit trachtte zijn invloed in Centraal-Azië en de Kaukasus te behouden, raakte het deze posities grotendeels kwijt. Binnen de SCO speelt China de dominante rol, terwijl Russische energiereserves met forse kortingen naar de Chinese markt vloeien. Ook symbolische elementen, zoals de herdenking van de overwinning in de Tweede Wereldoorlog, zijn in toenemende mate in de Chinese politieke narratieven geïntegreerd.
Van Sovjetweerstand naar grondstoffenafhankelijkheid
De historische tegenstelling is opvallend. In de jaren zestig weigerde de Sovjet-Unie nog het eiland Damansky af te staan en positioneerde zich als rivaal van China binnen de socialistische wereld. Zestig jaar later heeft Poetin zijn land tot een grondstoffenleverancier voor Peking gemaakt. Strategische beslissingen in Moskou worden afgestemd op de belangen van China, waardoor de beloofde grootmachtstatus verwordt tot een rol van ondergeschiktheid.
Toekomstscenario’s en geopolitieke gevolgen
Volgens analisten lijkt het meest realistische scenario niet een Russische losmaking van China, maar eerder een gecoördineerde verdeling van Russische hulpbronnen waarin Peking het voortouw neemt. Dit zou op termijn de weg kunnen openen naar meer autonomie voor afzonderlijke Russische regio’s. Voor Europa betekent de ontwikkeling dat de balans van macht verschuift en dat het Westen rekening moet houden met een nauwer Chinees-Russisch blok. Dat verhoogt de druk om gezamenlijke strategieën te ontwikkelen, variërend van economische weerbaarheid tot versterking van de veiligheid in Europa.
Rusland, dat zichzelf ooit zag als spil van een multipolaire orde, bevindt zich anno 2025 in een positie die doet denken aan vasalliteit. China heeft Moskou niet alleen economisch aan zich gebonden, maar ook politiek en symbolisch ingelijfd.
