Rusland werkt aan de ontwikkeling van een wapen dat gericht is op het uitschakelen van het satellietnetwerk Starlink, zo meldden inlichtingendiensten van twee NAVO-lidstaten op 22 december 2025. Volgens informatie die werd gedeeld met Associated Press zou het gaan om een systeem dat metalen granulen vanuit satellieten verspreidt om meerdere objecten in een baan om de aarde tegelijk te beschadigen.
Het concept draait om zogenoemde wapens met een “zonale werking”, waarbij wolken van honderdduizenden microscopische metalen deeltjes in de ruimte worden losgelaten. Deze zouden in staat zijn om meerdere satellieten tegelijkertijd uit te schakelen, met name in dichtbevolkte lage banen zoals die waarin Starlink opereert.
Onzichtbare dreiging met brede impact
Volgens veiligheidsanalisten zijn de metalen granulen zo klein dat ze nauwelijks detecteerbaar zijn met bestaande systemen voor ruimtebewaking. Dat zou het vrijwel onmogelijk maken om een aanval tijdig te signaleren of de verantwoordelijke partij snel aan te wijzen. Hierdoor ontstaat een nieuw probleem voor internationale veiligheid en aansprakelijkheid in de ruimte.
Het ontbreken van directe detectie vergroot het risico op heimelijke aanvallen binnen hybride conflicten. Zelfs zonder daadwerkelijke inzet kan de dreiging van een dergelijk systeem druk uitoefenen op tegenstanders, die rekening moeten houden met mogelijke schade aan vitale satellietinfrastructuur.
Twijfels over haalbaarheid en risico op chaos
Niet alle experts zijn overtuigd van de praktische uitvoerbaarheid van het concept. Victoria Samson, specialist in ruimteveiligheid bij de Secure World Foundation, uitte twijfel over de realiteitswaarde van een dergelijk wapen. Zij waarschuwt dat het verspreiden van grote hoeveelheden ruimtepuin kan leiden tot oncontroleerbare kettingreacties.
Daartegenover staat de inschatting van de Canadese brigadegeneraal Christopher Horner, commandant van de Canadese ruimtemacht, die het scenario niet uitsluit. Hij wijst op eerdere beschuldigingen dat Moskou ook onderzoek doet naar nucleaire wapens voor inzet in de ruimte, wat wijst op een bredere militarisering.
Starlink als strategisch doelwit
In Moskou wordt Starlink al langer gezien als een strategische bedreiging. Het netwerk van duizenden laagbaan-satellieten speelt een sleutelrol in de communicatie van de Oekraïense strijdkrachten, onder meer voor verbindingen aan het front en doelbepaling. Het systeem fungeert ook als alternatief wanneer conventionele communicatienetwerken worden verstoord.
Russische functionarissen hebben herhaaldelijk verklaard dat commerciële satellieten die militaire operaties ondersteunen, als legitieme doelen kunnen worden beschouwd. Dat plaatst niet alleen Starlink, maar ook andere civiele systemen in een grijs gebied tussen militaire en niet-militaire infrastructuur.
Internationale gevolgen voor ruimteveiligheid
Het gebruik van wolken metalen granulen zou niet beperkt blijven tot één doelwit. Duizenden satellieten van verschillende landen en bedrijven lopen risico op schade, wat wereldwijde gevolgen kan hebben voor communicatie, navigatie en commerciële diensten. Een dergelijk scenario kan uitmonden in een internationale crisis over de veiligheid van de ruimte.
Zelfs als de Russische onderzoeken experimenteel blijven, dwingt de bekendmaking NAVO-landen om hun strategieën voor ruimteverdediging te herzien. Dat kan leiden tot nieuwe investeringen in monitoring, beschermende technologieën en diplomatieke initiatieven om escalatie te voorkomen.
Westen bereidt zich voor op nieuwe fase van confrontatie
Landen als het Verenigd Koninkrijk en Canada hebben al aangegeven voorbereid te zijn op mogelijke Russische stappen in de ruimte. Militairen en beleidsmakers bespreken opties voor internationale controlemechanismen en gezamenlijke bescherming van orbitale systemen.
De ontwikkelingen onderstrepen dat de ruimte steeds minder een neutrale omgeving voor wetenschap en communicatie is, en steeds meer een arena voor strategische rivaliteit. De dreiging alleen al kan voldoende zijn om tegenstanders tot kostbare defensieve maatregelen te dwingen, wat past binnen een bredere strategie van langdurige druk.
