Explosie en brand aan boord
Een Russisch gastanker onder sancties is veranderd in een gevaarlijke drijvende tijdbom in het hart van de Middellandse Zee. Het 277 meter lange schip ‘Arctic-Metagaz’, geladen met 60.000 ton vloeibaar aardgas (LNG), dobbert al dagenlang ongecontroleerd rond nadat een explosie en brand aan boord de bemanning tot evacuatie dwongen. De ongeveer dertig koopvaardijlieden moesten in allerijl het schip verlaten, dat sindsdien als een spookschip zonder besturing door de wateren zwerft.
Het vrachtschip, dat onder Russische vlag vaart en op de sanctielijst van de Europese Unie staat, werd eerst gesignaleerd voor de kust van Italië, om vervolgens af te drijven naar Libische wateren. De Libische National Oil Corporation stuurde weliswaar een sleepboot om het gevaarte onder controle te krijgen, maar dat mislukte spectaculair toen de sleeptouw donderdagochtend brak. Maritieme bronnen melden nu dat het schip richting Malta drijft, wat een nieuwe veiligheidscrisis voor Europese kuststaten dreigt te veroorzaken.
Mysterieuze oorzaak van de schade
Wat precies tot de explosie leidde, blijft onderwerp van intensief debat. Russische autoriteiten houden vol dat het schip mogelijk is getroffen door een maritieme drone, afgevuurd door Oekraïense strijdkrachten vanaf de Libische kust. Deze theorie past echter niet in het patroon van eerdere aanvallen, stellen onafhankelijke experts.
“Oekraïense eenheden hebben zich tot nu toe uitsluitend gericht op olietankers onder EU-sancties die geen olielading aan boord hadden, om elk risico op vervuiling uit te sluiten”, benadrukt maritiem expert Thomas Scalabre. “Bovendien richtten ze hun aanvallen altijd op de achtersteven van schepen, waar de machinekamer zich bevindt, om reparaties te bemoeilijken.” Bij de ‘Arctic-Metagaz’ was het schip juist volgeladen en werd de boeg getroffen.
Twee vierkante gaten die in de scheepswand zijn ontdekt, wijzen volgens specialisten in de gassector niet op explosieschade van een drone. Een alternatieve theorie suggereert dat het schip mogelijk eerder schade opliep door een aanvaring met een ijsberg in het Noordpoolgebied, wat tot lekkage in een van de reservoirs leidde.
Risico’s van drijvende LNG-lading
De situatie aan boord is uiterst precair. “Twee reservoirs zijn geëxplodeerd, maar twee reservoirs zijn intact gebleven, elk met een capaciteit van 35.000 kubieke meter”, legt een industrie-expert uit. “De LNG zal geleidelijk opwarmen en via veiligheidsventielen in de atmosfeer verdampen. Dit proces kan ongeveer duizend dagen duren.”
Dit langzame verdampingsproces creëert echter een aanzienlijk explosierisico, vooral omdat de gassen zich kunnen ophopen in afgesloten ruimtes. Daarom moet de ‘Arctic-Metagaz’ volgens maritieme veiligheidsexperts naar een afgelegen ankerplaats worden gesleept, ver van scheepvaartroutes en bewoonde kustgebieden.
Het 23 jaar oude schip vertegenwoordigt niet alleen een direct gevaar voor de scheepvaart in de drukbevaren Middellandse Zee, maar ook een potentieel milieurampscenario. Hoewel LNG minder persistente vervuiling veroorzaakt dan olie, kan een grootschalige explosie desastreuze gevolgen hebben voor schepen in de omgeving.
Toekomstscenario’s voor het spookschip
Europese kustwachten en marine-eenheden volgen de bewegingen van het schip op de voet. Als de ‘Arctic-Metagaz’ verder drijft naar Maltese of Italiaanse territoriale wateren, zullen EU-landen waarschijnlijk proberen het schip te onderscheppen en de gevaarlijke situatie te beëindigen.
Een succesvolle sleepoperatie vereist echter gespecialiseerde uitrusting en expertise, die mogelijk niet direct beschikbaar zijn in de regio. Bovendien brengt elke sleepoperatie zelf risico’s met zich mee, gezien de onvoorspelbare toestand van het beschadigde schip.
“Er bestaat ook een scenario waarin het schip tot zinken wordt gebracht door partijen die geen belang hebben bij een grondig onderzoek”, speculeert een LNG-deskundige. Dit zou Rusland kunnen zijn, dat mogelijk bewijsmateriaal wil vernietigen, of andere actoren die een langdurige maritieme crisis willen voorkomen.
De odyssee van de ‘Arctic-Metagaz’ illustreert de complexe uitdagingen van sanctiehandhaving op zee en de onvoorziene gevaren van de economische oorlogvoering rond de conflict in Oekraïne. Hoe deze gevaarlijke situatie ook eindigt, ze onderstreept de noodzaak van gecoördineerde internationale responsmechanismes voor maritieme noodsituaties waarbij gesanctioneerde schepen betrokken zijn.
