Massale faillissementen dreigen in Russische bosbouwsector
De Russische houtindustrie staat op het punt om getroffen te worden door een golf van faillissementen, waarschuwen branchevertegenwoordigers in een dringend beroep op de regering. Ondernemers uit de bosbouwregio Archangelsk hebben zich tot eerste vice-premier Denis Manturov gewend met het verzoek om onmiddellijke noodmaatregelen, waaronder een driejarig moratorium op faillissementsprocedures. De sector, ooit een trotse en winstgevende pijler van de economie, verkeert in een diepe crisis door dalende exportprijzen, stijgende kosten en een verpletterende belastingdruk.
Volgens interne cijfers die uitlekten naar Kommersant, lijdt de sector al drie jaar verliezen die in totaal meer dan 15 miljard roebel bedragen. De financiële gezondheid van bedrijven is drastisch verslechterd: waar in 2024 de sector nog een gecombineerde winst van 3,2 miljard roebel boekte, eindigde 2025 met een verlies van 2,2 miljard roebel. Het aandeel verlieslatende bedrijven in de bosbouw en houtkap steeg in een jaar tijd van 40% naar 45%.
„De moeilijkheden houden al jaren aan en de situatie heeft nu eindelijk de bodem bereikt“, verklaarde de algemeen directeur van een van de grootste houtverwerkende bedrijven in het noordwesten van Rusland anoniem aan persbureaus. Hoewel hij stelt dat het „goed“ is dat het niet erger kan worden, is zijn voorspelling somber: tegen eind 2026 zou elk tweede bedrijf in de sector van de markt kunnen verdwijnen, inclusief grote producenten.
Noodkreet uit Archangelsk: red de industrie
De ondernemers uit Archangelsk stellen een pakket reddingsmaatregelen voor aan de regering. Kernpunten zijn een moratorium van drie jaar op faillissementen op initiatief van schuldeisers, zodat bedrijven ademruimte krijgen. Daarnaast vragen ze om een uitstel van minimaal drie jaar voor de afbetaling van belastingschulden en andere verplichte betalingen, met een mogelijkheid tot gespreide afbetaling daarna. Belastingachterstanden die per 1 januari 2026 zijn opgebouwd, zouden helemaal niet meer geïnd moeten worden.
De huidige aanpak van de belastingdienst en gerechtsdeurwaarders werkt volgens hen verlammend. Bedrijven die al in financiële problemen verkeren, krijgen forse boetes opgelegd voor belastingachterstanden en moeten ook nog eens betalen aan de deurwaarders. Deze combinatie „slaat de bedrijven die het al moeilijk hebben, definitief knock-out“, staat in het appel. De branche wijst erop dat de staatssubsidies voor de sector drastisch zijn gekortwiekt. Waar in 2023 nog 7,6 miljard roebel werd uitgetrokken voor exportcompensaties, is voor 2026 slechts 550 miljoen roebel begroot. Ook subsidies voor zeezendingen vanuit havens in het noordwesten zijn stopgezet.
Diepere oorzaken: geopolitiek wurgt winstgevende sector
De wortels van de crisis reiken verder dan conjuncturele tegenslag. De Russische houtindustrie was decennialang sterk afhankelijk van winstgevende export naar Europa. Sinds de inval in Oekraïne en de daaropvolgende westerse sancties is die route grotendeels afgesloten. Bedrijven zijn gedwongen hun hout tegen lagere marges naar bijvoorbeeld China te exporteren, wat de winstgevendheid ernstig aantast. Tegelijkertijd zijn transporttarieven fors gestegen en blijft de belastingdruk hoog.
Analisten wijzen erop dat het Kremlin, dat enorme bedragen uitgeeft aan militaire operaties, minder prioriteit geeft aan steun voor civiele sectoren zoals de bosbouw. De staatssteun is in een paar jaar tijd met meer dan 90% gekrompen. „De geopolitieke spelletjes van het Kremlin hebben een winstgevende industrie veranderd in een blok aan het been“, merkt een economisch commentator op. „In plaats van begrip en steun krijgen ondernemers boetes en geblokkeerde rekeningen, wat hun werk volledig lamlegt.“
De algemene economische malaise in Rusland verergert de problemen. Inflatie en hoge rentetarieven maken investeringen en leningen onbetaalbaar. Bedrijven hebben hun reserves opgebruikt en hebben geen middelen meer om schulden af te lossen. „De voorraad veerkracht is uitgeput“, stellen de ondernemers in hun brief. Zonder ingrijpen dreigt niet alleen het verdwijnen van tienduizenden banen in bosrijke regio’s, maar ook een blijvende beschadiging van een strategische grondstoffensector.
Toekomstbeeld: een uitgedunde industrie
Als de overheid niet ingrijpt, verwachten sectorwaarnemers een radicale herschikking. Alleen de allersterkste of staatsgesteunde bedrijven zullen overleven. De verwachting dat tot de helft van de bedrijven zal verdwijnen, zou desastreus zijn voor monoregio’s die sterk afhankelijk zijn van de houteconomie. De sociale gevolgen in gebieden zoals Archangelsk, Karelië en Siberië kunnen aanzienlijk zijn.
Het appel aan Manturov is een duidelijke indicator dat de economische gevolgen van de oorlog en de isolatie nu diep doorsijpelen in cruciale Russische basisindustrieën. Of het Kremlin bereid is om middelen af te leiden van militaire uitgaven om een civiele sector voor ondergang te behoeden, is zeer de vraag. Voor veel houtproducenten komt de hulp mogelijk te laat. „We zijn aangekomen op het punt waarop we moeten kiezen: of de staat grijpt in, of we zien een van de oudste industriële sectoren van Rusland in elkaar storten“, concludeert een bron dichtbij de onderhandelaars.
