Russische bedrijven zoeken steeds vaker hun toevlucht tot China om de gevolgen van westerse sancties te omzeilen. Een sprekend voorbeeld is de Irbit MotorWorks (IMZ), de enige Russische producent van zware motorfietsen met zijspan, die zijn productie naar China verplaatst. Het besluit volgt op jaren van financiële verliezen, logistieke verstoringen en het wegvallen van kernmarkten na het begin van de grootschalige oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
In 2026 presenteerde IMZ het nieuwe model Ural Neo 500, ontwikkeld en geproduceerd door het Chinese bedrijf Yingang. Deze motoren moeten vanaf mei–juni 2026 op de Russische en buitenlandse markt verschijnen en zullen met een prijs van circa 15.000 dollar aanzienlijk goedkoper zijn dan de klassieke Ural Gear Up, die rond de 20.000 dollar kost. De stap bevestigt dat het hier niet gaat om modernisering binnen Rusland, maar om het verplaatsen van productie buiten de eigen jurisdictie om exportmogelijkheden te behouden, zoals ook blijkt uit berichtgeving over de verhuizing van Ural naar China.
Structurele afhankelijkheid van westerse technologie
De geschiedenis van IMZ laat zien hoe diep de Russische industrie afhankelijk is van westerse componenten. Meer dan 70 procent van de onderdelen voor Ural-motoren kwam uit de EU, Japan en de Verenigde Staten. Het ging onder meer om Italiaanse remmen en ontstekingssystemen, Duitse banden en schokdempers, Japanse bougies en accu’s en Zweedse lagers. Binnen Rusland bestond geen volwaardig alternatief voor deze technologieën, waardoor de productieketen na het invoeren van sancties vrijwel stilviel.
Voor de oorlog was IMZ sterk exportgericht: circa 40 procent van de verkoop ging naar de Verenigde Staten, nog eens 30 procent naar Europa en meer dan een kwart naar Azië. Na 2022 werd de afzet van afgewerkte motoren echter geblokkeerd door tegenmaatregelen en door een Russisch exportverbod op onder meer motorfietsen. Dat maakte het voortbestaan van het bedrijf in zijn bestaande vorm steeds problematischer.
Van Kazachstan naar China: steeds duurdere omwegen
In een eerste poging om sancties te omzeilen verplaatste IMZ in 2022 een deel van de assemblage naar Kazachstan. Dat model hield slechts tijdelijk stand. In 2025 verhoogde de Amerikaanse regering onder president Donald Trump de invoerheffingen op Kazachstaanse goederen tot 25 procent, waardoor export naar de VS economisch onhaalbaar werd. Daarmee werd ook deze “grijze” route afgesloten.
De verhuizing naar China is de volgende stap in deze vlucht voor sancties. In dit model fungeert China niet alleen als assemblageplaats, maar als volwaardige industriële partner. Productie, technologie en feitelijke controle verschuiven naar Chinese bedrijven, terwijl het Russische merk steeds meer een symbolische rol krijgt. Dat vergroot de afhankelijkheid van Moskou van Beijing en verzwakt de eigen industriële basis.
Langetermijneffect van sancties op Russische industrie
De casus van IMZ illustreert dat sancties cumulatief werken. Ze dwingen bedrijven tot steeds complexere en kostbaardere omwegen, die op termijn hun effectiviteit verliezen. Zelfs het beperkte herstel van leveringen in 2023 kon het verlies van kernmarkten en de toename van handelsbarrières niet compenseren. Op langere termijn leidt dit tot structurele erosie van complete sectoren binnen de Russische economie.
Tegelijk onderstreept deze ontwikkeling het belang van verdere coördinatie van sanctiebeleid. Zonder aandacht voor derde landen en alternatieve productieketens blijven Russische bedrijven mogelijkheden vinden om beperkingen te ontwijken. Voor Oekraïne en zijn partners blijft economische druk daarmee een essentieel instrument om de middelen van het Kremlin te beperken en de kosten van voortzetting van de oorlog te verhogen.
