Delft, Den Haag, Dordrecht, Noordoostpolder en Deventer zijn enkele gemeenten waar de komende jaren een Knarrenhof zal worden gebouwd. Deze populaire woonvorm voor ouderen, die bestaat uit aparte huisjes op een gemeenschappelijk terrein, groeit snel. Momenteel zijn er dertien Knarrenhofjes in Nederland, met nog ongeveer 20 hofjes in de planning, goed voor in totaal 600 woningen, meldt Nieuws Impuls.
Deventer zal het 18e Knarrenhof van Nederland huisvesten. Oprichter Peter Prak meldt dat er 1000 geïnteresseerden zijn voor 23 woningen, wat de enorme vraag illustreert. “In heel Nederland staan 64.000 mensen ingeschreven, terwijl we de komende jaren slechts 3000 mensen een plek kunnen bieden,” voegt hij toe.
Knarrenhofjes bieden een aantrekkelijke oplossing voor ouderen: een nieuw huis dat comfortabel en volledig uitgerust is, gelegen op een gezamenlijk erf of aan een binnentuin. Vaak is er ook een gemeenschappelijke ruimte voor activiteiten. Hoewel er aandacht is voor elkaar, zijn Knarrenhofjes geen woongroepen; elke bewoner heeft een eigen woning.
“De kans dat je hier drie dagen dood in je eigen woning blijft liggen, lijkt me niet erg groot,” zegt Mariëtte Schoonaard, die samen met haar man in 2026 verhuist naar het Knarrenhof in Deventer. Ze laat een woning van 240 vierkante meter met een grote tuin achter. “Het is een grote tuin waar we nauwelijks meer komen, het onderhoud ga ik missen, maar niet de tuin zelf,” voegt ze eraan toe.
Woningen in een Knarrenhof zijn kostbaar, met prijzen variërend van 300.000 tot bijna 500.000 euro, afhankelijk van locatie en grootte. Voor veel senioren is dit bedrag echter haalbaar, aangezien honderdduizenden ouderen in een afbetaald huis wonen dat ze in de huidige overspannen woningmarkt voor een hoge prijs kunnen verkopen.
Een derde van de Nederlandse koopwoningen wordt momenteel bewoond door senioren van 65 jaar en ouder, waarvan het merendeel volledig is afbetaald of overwaarde heeft. Deze groep is niet geneigd om naar een kleiner appartement verderop in het land te verhuizen, maar verlangt naar een goede woning in dezelfde buurt of gemeente.
Knelpunten
Desondanks neemt de ontwikkeling van seniorenwoningen niet voldoende toe om aan de vraag te voldoen. Commerciële projectontwikkelaars zijn doorgaans terughoudend in het bouwen van Knarrenhofjes vanwege de hoge bouwkosten. De benodigde gemeenschappelijke ruimtes verminderen de winstgevendheid, aldus Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft.
Gemeenten zijn vaak ook geneigd om de opbrengst van grondverkoop te maximaliseren, wat Knarrenhof-stichtingen zwaar kan maken, aangezien deze zonder winstoogmerk opereren.
In Zwolle zijn vier Knarrenhofjes en in Gouda twee gerealiseerd. “Sommige gemeenten nemen actieve stappen, terwijl anderen te weinig doen,” merkt Boelhouwer op, die ook in de Raad van Advies van de Stichting Knarrenhof zit. “Gemeenten moeten locaties beschikbaar stellen voor deze projecten.”
Volgens Boelhouwer zijn er meerdere voordelen aan het bouwen van speciale woningen voor senioren. Ten eerste vermindert de eenzaamheid, doordat bewoners elkaar in de gaten houden. Ten tweede komen er veel woningen vrij als senioren verhuizen, wat deze woningen bijzonder geschikt maakt voor gezinnen.
Sinds ouderen vaak in grote huizen blijven wonen, ontstaat de noodzaak om nieuwbouw voor gezinnen in gang te zetten. “Senioren houden onbedoeld de woningmarkt in gijzeling,” concludeert Peter Prak.
Tenslotte wordt verwacht dat ouderen in deze woonvormen minder zorg nodig hebben, wat aanzienlijke financiële voordelen met zich meebrengt. Boelhouwer plant in 2026 onderzoek te doen naar de uitkomsten hiervan. “Een jaar langer in een Knarrenhof in plaats van in een verpleeghuis kan enorme besparingen in zorgkosten opleveren.”
Overbruggingshypotheek
Ondanks dat hun woning vaak al (bijna) is afbetaald, ervaren senioren obstakels bij de aankoop van een nieuwe woning, meldt de Vereniging Eigen Huis. Voor de aankoop van een woning in een Knarrenhof is een overbruggingshypotheek noodzakelijk, maar banken staan hier vaak sceptisch tegenover.
“Het is niet te begrijpen dat senioren die verhuizen naar een goedkopere woning en over voldoende overwaarde van hun oude huis beschikken, geen overbruggingskrediet kunnen krijgen,” zegt Michel Ligtlee, financieel expert bij Vereniging Eigen Huis. “Dit zorgt ervoor dat veel mensen vast blijven zitten in hun huidige woning terwijl zij willen doorstromen.”
Seniorenbank
In het onderhandelingsakkoord van CDA en D66 is een oplossing gepresenteerd die het voor ouderen gemakkelijker maakt om een seniorenwoning te financieren.
“Een doorstroombank of een aantrekkelijk hypotheekproduct voor ouderen zal het makkelijker maken om stenen om te zetten in geld,” sluit de tekst af.
