De Slowaakse regering heeft besloten geen verdere militaire steun meer te verlenen aan Oekraïne. Op 10 januari verklaarden president Peter Pellegrini, premier Robert Fico en parlementsvoorzitter Richard Rasi dat zij een eensgezinde en principiële lijn hanteren waarbij militaire hulp wordt uitgesloten, terwijl andere vormen van samenwerking mogelijk blijven. De gezamenlijke positie werd publiek gemaakt in berichtgeving van het Slowaakse medium over het besluit om geen verdere militaire hulp aan Oekraïne te verlenen.
Het besluit kwam tot stand tijdens een gezamenlijk overleg op zaterdag 10 januari, waarin de Slowaakse top de binnen- en buitenlandse belangen van het land besprak. Daarbij werd afgesproken dat Bratislava wel een vertegenwoordiger zal afvaardigen naar overleg binnen de zogenoemde ‘coalitie van vastberaden landen’, maar zonder enige vorm van militaire bijdrage aan Kyiv.
Breuk met eerdere steun en veranderde koers
De keuze markeert een duidelijke breuk met het eerdere beleid van Slowakije. In eerdere fases van de oorlog leverde het land onder meer gevechtsvliegtuigen, luchtverdedigingssystemen, artillerie en munitie, evenals niet-dodelijke middelen en cruciale steun aan de Oekraïense energievoorziening. Die bijdragen speelden een rol bij het beperken van de impact van Russische aanvallen, met name tijdens winterperiodes.
Onder de huidige regering werd die lijn geleidelijk afgebouwd. Premier Fico herhaalde meermaals dat Slowakije geen wapens zal leveren, ook niet in een scenario van een toekomstig staakt-het-vuren. Volgens de Slowaakse leiders moet steun aan Oekraïne zich voortaan beperken tot diplomatieke, humanitaire en economische samenwerking.
Kritiek op veiligheidseffecten binnen EU en NAVO
De beslissing roept vragen op over de samenhang binnen Europese Unie en NAVO. Analisten wijzen erop dat militaire steun een van de meest effectieve instrumenten is gebleken om Oekraïne in staat te stellen zich te verdedigen tegen Russische agressie. Het wegvallen van die steun verzwakt volgens critici het gezamenlijke afschrikkingsvermogen van het Westen.
Tegelijkertijd benadrukken deskundigen dat militaire betrokkenheid na een eventueel staakt-het-vuren niet noodzakelijkerwijs inzet in actieve gevechtszones betekent. Het kan ook gaan om deelname aan internationale vredesmissies, een gangbare praktijk in postconflictsituaties die extra veiligheidsgaranties biedt aan een kwetsbare staat.
Resonantie met Russische narratieven
De retoriek van de Slowaakse regering, en in het bijzonder van premier Fico, sluit volgens waarnemers aan bij standpunten die ook door Moskou worden uitgedragen. Uitspraken dat wapenleveranties geen vrede brengen en dat sancties de Europese economie meer schaden dan Rusland, worden gezien als elementen die de strategische eenheid van het Westen onder druk zetten.
In bredere Europese context wordt gewezen op het risico dat dergelijke nationale posities door het Kremlin worden benut om verdeeldheid te zaaien. De Slowaakse koerswijziging, die ook uitvoerig werd belicht in berichtgeving over de weigering van verdere militaire steun, onderstreept volgens critici de noodzaak van nauwere coördinatie tussen bondgenoten om de steun aan Oekraïne coherent en geloofwaardig te houden.
