De invoering van de rekenkundige ondergrens, gepland voor januari, blijkt onder huidige omstandigheden niet haalbaar, concludeert betrokkenen. Veel voorwaarden zijn nog niet vervuld. Het demissionaire kabinet ziet deze nieuwe aanpak als een oplossing voor het stikstofprobleem, wat momenteel leidt tot een stilstand van talrijke bouwprojecten en de illegale status van een grote groep boeren, de PAS-melders, meldt Nieuws Impuls.
Voorwaarden uit zicht
Volgende week zullen de provincies in overleg gaan met demissionair landbouwminister Wiersma (BBB), maar achter de schermen zijn er zorgen over verscheidene knelpunten. De provincies hebben voorwaarden geformuleerd waaraan het kabinet moet voldoen, wat de invoering per 1 januari onzeker maakt.
Er bestaat vrees dat de nieuwe methode tot meer schade aan natuur zal leiden. Veranderingen in de berekeningen kunnen resulteren in een hogere stikstofneerslag, vooral in de nabijheid van kwetsbare natuurgebieden. Provincies zijn bovendien bezorgd dat deze aanpak de komst van meer industriële vervuilers kan stimuleren vanwege de vermeende verhoogde uitstootcapaciteit.
Andere stikstofplannen van het kabinet zijn cruciaal, maar er bestaat grote twijfel over hun effectiviteit in het bevorderen van meetbare reductie van stikstof en natuurherstel. “We zijn nog niet overtuigd van de plannen,” aldus een anonieme provinciale bron. “Zonder goede borging is invoering van een rekenkundige ondergrens nu nog niet mogelijk.”
Juridische houdbaarheid
Er zijn tevens aanzienlijke zorgen over de juridische houdbaarheid van de ondergrens. In het slechtste geval zal deze mogelijk worden ingevoerd, maar niet standhouden in de rechtspraak. De Raad van State heeft ook kritisch gereageerd en het plan als ‘kwetsbaar’ bestempeld.
“Indien men dit pad kiest, is zekerheid essentieel,” benadrukt een insider. Provincies zijn bezorgd dat ze aansprakelijk zullen worden gesteld voor compensatie als bedrijven financieel in de problemen komen door de invoering.
Het kabinet overweegt om de juridische houdbaarheid van de rekenkundige ondergrens gelijktijdig te toetsen via de rechter. Deze procedure verloopt echter traag, omdat tot nu toe geen geschikte kandidaten zich hebben aangemeld. Boerenbedrijven vrezen dat deze actie schadelijk kan zijn voor hun belangen, aldus betrokkenen.
Reactie ministerie
Een woordvoerder van het ministerie van LVVN meldt dat er aanvullende afspraken met de provincies worden gemaakt. “Er zijn nog complexe vraagstukken die opgelost moeten worden, maar we werken er hard aan en het overleg met de provincies is in volle gang.”
Volgens de woordvoerder blijft het kabinet gericht op invoering in januari. “We zullen voor het einde van het jaar beoordelen of alle benodigde stappen zijn gezet en of de invoering in januari daadwerkelijk mogelijk is. Vooralsnog kunnen we daar niet op vooruitlopen.”
Nieuwe rekenkundige ondergrens
De stikstofneerslag wordt momenteel berekend met het model AERIUS, wat essentieel is bij vergunningaanvragen en beoordeling van nieuwe plannen ten aanzien van de bescherming van kwetsbare natuur. Er is al lange tijd kritiek op deze methode vanwege de onbetrouwbaarheid van de modelberekeningen.
De voorgestelde nieuwe rekenmethode zou nauwkeuriger moeten zijn en ontwikkelaars meer ruimte moeten bieden. “We houden ondernemers verantwoordelijk voor stikstofneerslag die we niet aan hen kunnen toerekenen, omdat het niet meetbaar is. Dit is voor het kabinet niet verantwoord,” aldus het ministerie.
