Volgens onderzoek van BCI blijft de vraag naar logistieke centra op korte termijn stabiel. De door het FD gerapporteerde leegstand in Nederland heeft gemiddeld gezien geen significante impact, aldus Buck. “Ik wens bedrijven die huisvesting zoeken in Eindhoven op dit moment veel succes. Het FD heeft een punt dat minder aantrekkelijke locaties, die profiteerden van de logistieke groei, nu onder druk staan. Denk aan centra in Deventer, Drachten en Heerenveen. Op middellange termijn zal de vraag zich positief ontwikkelen, onder meer door de vraag vanuit de defensie-industrie,” meldt Nieuws Impuls.
Buck beschouwt logistiek nog steeds als “de winning asset class” en betrek gemeenten in dit succes. Hij benadrukt dat veel gemeenten uitgaan van organische groei, waar zij beperkt invloed op hebben. “Gemeenten kunnen echter wel degelijk verschil maken door heldere keuzes te maken voor onderscheidende kennisgebieden,” voegt hij toe.
Niet wachten op een eenhoorn
Tijdens de Expo Real ging Buck het gesprek aan met vijf experts van grote life-science centra, waaronder de Limburgse gedeputeerde Stephan Satijn. Limburg huisvest vier science centers, met Maastricht en Sittard als meest ontwikkelde locaties. Buck presenteerde internationale voorbeelden, zoals het werk van CEO Joe Manning van Midas, die de life science sector in Manchester stimuleert.
Ingrid Vermeer, CEO van Brightlands Venlo, ziet dit als inspiratie. Een opmerkelijke spreker was Helge Neumann, oprichter van Wista, dat het technologiepark Adlershof in Berlijn heeft ontwikkeld. Dit voormalige Oost-Duitse bastion was de leerschool voor Angela Merkel en is nu een van de hipste hotspots in Europa, nabij een luchthaven die met enige vertraging eindelijk succesvol wordt.
Ook Marcel Leemhuis, CEO van Kadans, was aanwezig. Kadans is een van de weinige grote investeerders in science parken in Europa. Buck begrijpt als geen ander dat beleggen en financieren in dit soort vastgoed een specialisme vereist. “Je moet kennis hebben van je huurders, weten wat hun toegevoegde waarde is, zowel nu als op termijn. Je kunt niet wachten op een eenhoorn,” stelt hij.
Ruimtebehoefte
Buck wijst op de opkomst van gespecialiseerde fondsen, zoals het ASR Science Fund in Nederland. “Het is de expertise van mijn kantoor om te begrijpen wat de ruimtebehoefte van tech-bedrijven op termijn is. Die kennis komt niet van commercial real estate officers, maar van CTO’s. Een Expo Real levert ons weinig op, omdat veel eindgebruikers daar niet zijn. Sterker nog, als ik een bevriende CTO zou meenemen, zou hij het maar tien minuten volhouden. Aan de andere kant kan ik binnen drie dagen alle grote logistieke aanbieders spreken op de Expo Real,” legt hij uit.
Trends
Wat is de conclusie van zijn rondgang? “Als ik één trend moet noemen, dan is het dat aanbieders weer op zoek zijn naar bedrijven die willen uitbreiden, in plaats van alleen naar grondposities.” Buck benadrukt dat hij in München verschillende trends heeft gezien en voegt een belangrijke observatie toe die de doelgroep van PropertyNL moet overwegen: “Ik zie dat science parken steeds meer mixed-use worden ontwikkeld. Het begon met kinderdagverblijven en sportcentra voor werknemers, maar nu komen er ook hotels en woningen bij. Een trend die zich in de Verenigde Staten al langer voordoet.”
Een uitgebreid overzicht van Expo Real 2025 is te vinden in de oktober-editie van PropertyNL.
