Demissionair minister Robert Tieman van IenW heeft in een brief aan de Tweede Kamer bevestigd dat er afspraken zijn gemaakt over de betaling van ‘goodwill’ aan ondernemers die door het ministerie zijn vertegenwoordigd in onderhandelingen met 3M. De vergoeding is bedoeld als extra compensatie, meldt Nieuws Impuls.
Goodwill
Tieman meldde dat er een ‘passende oplossing’ is gevonden, maar hij gaf geen details prijs over de hoogte van de vergoeding of wie deze heeft ontvangen, vanwege de ‘vertrouwelijke aard’ van de gesprekken en de positie van de ondernemers.
Goodwill is een vorm van schadevergoeding maar staat los van eventuele juridische procedures. Er is echter onduidelijkheid over de mogelijkheid dat er alsnog zulke rechtszaken zullen volgen, aangezien het ministerie daar nog niet op kan reageren.
De betrokken ondernemers hebben een geheimhoudingsplicht ondertekend. Rene de Back, een sportvisondernemer uit Middelburg, verklaarde: “Ik krijg een vergoeding, maar kan daar verder niks over zeggen.” Hij gaf aan tevreden te zijn met de aanpak van het ministerie en de provincie Zeeland in deze kwestie.
Dagtochten
De Back organiseert al jaren dagtochten op de Westerschelde. Na een advies van het RIVM in 2022 om geen vis uit het gebied te consumeren, heeft hij klanten verloren. Hij vist nu op een andere locatie, maar heeft nog steeds vast klanten. Desondanks heeft hij schade geleden door de situatie.
De visserij en het toerisme rondom de Westerschelde hebben te maken met teruglopende omzetten sinds het RIVM-advies. Dit leidde de provincie Zeeland ertoe om schadevergoeding te eisen van de Vlaamse vervuilers, waaronder 3M, en een meldpunt voor bedrijven op te richten om verlies van inkomsten te registreren.
Miljoenenclaims
Volgens Dick van der Velde, gedeputeerde van de provincie Zeeland, varieerden de binnengekomen claims van duizenden tot miljoenen euro’s. Veel ondernemers zijn terughoudend met publiciteit uit angst voor negatieve gevolgen.
De provincie heeft positieve feedback gegeven over de afspraken met 3M en benadrukt dat zij een belangrijke rol heeft gespeeld in de communicatie tussen de ondernemers en het ministerie.
‘Forever chemicals’
PFAS, een verzamelterm voor een groep chemische stoffen die water- en vetafstotend zijn, worden al lange tijd gebruikt in verschillende producten. Deze stoffen breken niet af in het milieu en kunnen via besmette vis en eieren schadelijk zijn voor de gezondheid.
De Westerschelde is zwaar vervuild met deze stoffen. In 2021 werd onthuld dat de fabriek van 3M in de Antwerpse haven jarenlang chemisch afval met hoge concentraties PFAS in de Schelde heeft geloosd. Bewoners in België kregen het advies om geen producten uit eigen tuin te consumeren, omdat de stoffen ook naar Nederland zijn stroomafwaarts gedrongen.
3M heeft in België 571 miljoen euro moeten betalen voor het opruimen van de PFAS-vervuiling, en ook bewoners nabij de fabriek hebben schadevergoedingen ontvangen. De Nederlandse regering stelde 3M in 2023 aansprakelijk voor verdere vervuiling, maar de voortgang van deze rechtszaak is momenteel onduidelijk.
Stoppen met PFAS
3M, een internationaal opererend Amerikaans bedrijf, heeft aangekondigd de productie van PFAS voor het einde van 2025 te willen stoppen. Het bedrijf was nog niet bereikbaar voor commentaar, maar meldt op zijn website dat het zich aan deze termijn houdt. Tot eind 2024 zijn alle PFOS-gerelateerde productieactiviteiten op hun site in Zwijndrecht beëindigd.
Daarnaast hebben andere bedrijven in Nederland, zoals Chemours, ook PFAS geloosd, onder andere in het riool.
