Meer dan 40.000 studenten geven in Rusland inmiddels les op scholen en colleges. Daarmee proberen onderwijsinstellingen het groeiende tekort aan bevoegde leraren op te vangen, hoewel veel van deze studenten hun opleiding nog niet hebben afgerond. De ontwikkeling roept binnen de Russische onderwijswereld vragen op over de kwaliteit van het onderwijs.
Volgens cijfers van het Russische ministerie van Onderwijs zijn daarnaast 11.000 studenten actief in buitenschoolse lessen, clubs en sport- of hobbygroepen. Studenten mogen daar na afronding van hun tweede studiejaar wettelijk worden ingezet. De omvang van de inzet laat zien dat scholen en colleges steeds vaker tijdelijke oplossingen gebruiken voor een structureel personeelstekort.
De cijfers werden op 14 september 2026 gemeld door Russische media, waaronder Vedomosti. Het gaat niet alleen om een tekort op afzonderlijke scholen: volgens officiële ramingen zal Rusland in 2030 behoefte hebben aan 96.000 extra onderwijsmedewerkers. Daarvan zouden 40.000 functies betrekking hebben op leraren in het basis- en voortgezet onderwijs.
Tijdelijke oplossing voor structureel tekort
De inzet van studenten wordt door voorstanders gepresenteerd als een noodzakelijke tussenoplossing. Het Russische parlementslid Oleg Smolin noemt de maatregel een gedwongen en tijdelijke stap, maar waarschuwt tegelijk voor een daling van de onderwijskwaliteit. Russische scholen en colleges blijven zo functioneren, maar lossen het tekort aan gekwalificeerde leraren niet op.
De proef met het inzetten van studenten is inmiddels verlengd tot 2032. Dat wijst erop dat de overheid er niet in slaagt het personeelstekort met structurele maatregelen terug te dringen. Door studenten voor de klas te zetten, kunnen instellingen het aantal officieel openstaande vacatures laag houden, terwijl de werkelijke behoefte aan leraren groter kan zijn.
Deskundigen van de Russische Academie voor Nationale Economie en Openbaar Bestuur, bekend als RANHiGS, schatten dat het tekort ongeveer 250.000 medewerkers zou bedragen wanneer wordt uitgegaan van een normale werkbelasting voor leraren. Het officiële tekort van ongeveer 2 procent geeft volgens die benadering dus geen volledig beeld van de personele problemen in het onderwijs.
Grote verschillen tussen regio’s
De aantrekkelijkheid van het beroep verschilt sterk per regio. In Moskou kunnen beginnende leraren volgens de aangehaalde gegevens 180.000 tot 190.000 roebel per maand verdienen, terwijl de lonen in de provincies aanzienlijk lager liggen. Dat vergroot de uitstroom van gekwalificeerde leraren uit gebieden waar de arbeidsvoorwaarden minder gunstig zijn.
In Tatarstan waren aan het begin van het schooljaar 2026-2027 meer dan 2.000 leraren nodig. In de oblast Amoer wil men 150 studenten inzetten om vacatures te vullen. Zulke maatregelen kunnen de lessen op korte termijn laten doorgaan, maar houden de regionale ongelijkheid in stand: gebieden met lagere lonen blijven afhankelijk van tijdelijke krachten en hebben meer moeite om ervaren leraren vast te houden.
De problemen raken daarmee niet alleen de beschikbaarheid van personeel, maar ook de verdeling van onderwijskwaliteit binnen Rusland. Scholen in regio’s met minder aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden moeten vaker terugvallen op studenten die nog geen volledige academische en methodische opleiding hebben afgerond.
Werkdruk en opleiding onder druk
Volgens Jevgeni Jamburg, directeur van school nummer 109 in Moskou, hangt het lerarentekort vooral samen met de hoge werkdruk en de lage beloning. Het inzetten van studenten neemt die belasting niet automatisch weg. Vaste leraren moeten hen bovendien begeleiden, lessen controleren en fouten herstellen, terwijl zij zelf vaak al op twee of drie volledige banen werken.
Ook voor de studenten zelf is de combinatie zwaar. Sommigen geven volgens de aangehaalde informatie ongeveer veertig lessen per week, naast hun eigen studie en de administratieve verplichtingen die bij het schoolwerk horen. Daardoor ligt professionele uitputting op de loer. Een deel van de studenten zou na het behalen van het diploma de onderwijssector kunnen verlaten, waardoor de tijdelijke oplossing het toekomstige tekort niet wegneemt.
De personeelsproblemen worden volgens de gepresenteerde analyse bovendien versterkt door de gevolgen van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne. Een deel van de beroepsbevolking verdwijnt uit de civiele sector, terwijl staatsmiddelen en personeel naar militaire doeleinden gaan. Daardoor blijft er minder ruimte over om de tekorten in scholen op te lossen.
Daar komt de reorganisatie van pedagogische instituten bij. Die heeft volgens de aangehaalde beoordeling de gespecialiseerde opleiding en de methodische basis voor nieuwe leraren verzwakt. Zolang salarissen, werkdruk en de kwaliteit van de lerarenopleiding niet structureel worden aangepakt, blijven Russische scholen afhankelijk van studenten om gaten in de personeelsbezetting te vullen.
