Het aantal zelfstandigen in Nederland is gedaald, terwijl veel voormalige freelancers snel nieuw werk vonden, vaak in een andere sector. Volgens een analyse van De Nederlandsche Bank (DNB) steeg de werkloosheid daarbij slechts beperkt.
De DNB publiceerde de analyse donderdag. Daaruit blijkt dat er medio 2026 ongeveer 131.000 zelfstandigen minder waren dan eind 2024.
Volgens de centrale bank begonnen minder mensen als freelancer en stopten juist meer zelfstandigen met hun onderneming. Meer dan de helft van hen vond binnen één kwartaal nieuw werk.
Bijna de helft van de voormalige freelancers die opnieuw aan de slag gingen, kwam terecht in een andere sector. DNB zegt dat zij in uiteenlopende branches belandden, vooral in de zorg en sociale diensten, de overheid, het onderwijs, de horeca en het vervoer.
De centrale bank noemt het “opvallend” dat veel voormalige zelfstandigen als werknemer niet hetzelfde werk gaan doen als daarvoor. In een toelichting zegt DNB: “For instance, we observe a relatively high degree of movement between self-employment and salaried employment in sectors where ‘bogus self-employment’ is frequently a subject of debate – such as healthcare, construction, facility services, and business services.”
Sinds januari 2025 handhaaft de Belastingdienst wetgeving tegen schijnzelfstandigheid. De daling van het aantal freelancers valt samen met die handhaving, maar DNB zegt dat de beschikbare cijfers niet definitief aantonen dat dit de belangrijkste oorzaak is van de afname.
Volgens de centrale bank werd slechts 7 procent van de voormalige zelfstandigen werkloos, een aandeel dat vergelijkbaar is met andere jaren. “Therefore, ceasing to be self-employed primarily represents a shift within the labor market, rather than an increased outflow into unemployment,” zei de centrale bank.
