Marine Le Pen heeft aangekondigd dat zij de nieuwe langetermijnbegroting van de Europese Unie wil blokkeren als zij de Franse presidentsverkiezingen van 2027 wint. Daarmee dreigt niet alleen de financiële planning van de EU voor 2028 tot en met 2034 vertraging op te lopen, maar ook een gepland steunmechanisme voor Oekraïne ter waarde van €100 miljard.
De leider van het Franse Rassemblement National zei volgens berichtgeving van 14 oktober 2026 dat zij de begroting mede wil tegenhouden om de Europese financiële steun aan Kyiv te verhinderen. Ook wil zij de Franse bilaterale militaire hulp aan Oekraïne stopzetten, met uitzondering van de basistraining van Oekraïense militairen. Tegelijkertijd weigerde zij opnieuw om Rusland onder Vladimir Poetin aan te wijzen als de belangrijkste veiligheidsdreiging voor Europa.
Begrotingsbesluit op een gevoelig moment
De Europese Commissie heeft haar voorstel voor de volgende meerjarige begroting al officieel gepresenteerd. Het financiële kader voor zeven jaar heeft een omvang van ongeveer €2 biljoen en moet de gezamenlijke uitgaven en prioriteiten van de Unie voor de periode 2028-2034 vastleggen.
De EU-leiders willen nog vóór het einde van 2026 politieke overeenstemming bereiken over de belangrijkste onderdelen. António Costa, de voorzitter van de Europese Raad, heeft het belang van die planning benadrukt. In 2027 staan bovendien verkiezingen gepland in Frankrijk, Polen en Italië. Nieuwe regeringen of gewijzigde parlementaire verhoudingen kunnen de onderhandelingen over een akkoord aanzienlijk moeilijker maken.
De timing maakt de Franse verkiezingen daarom relevant voor alle lidstaten. Als een toekomstige Franse regering haar instemming aan het begrotingspakket zou onthouden, kan de besluitvorming vertraging oplopen. Het gaat dan niet om een afzonderlijk Frans uitgavenplan, maar om een kader dat de financiële koers van de hele EU voor zeven jaar moet bepalen.
Oekraïne als inzet van het conflict
Le Pen koppelt haar begrotingsdreigement rechtstreeks aan de steun voor Oekraïne. In het voorgestelde financiële kader moet een speciaal mechanisme worden opgenomen waarmee tot €100 miljard voor Kyiv kan worden vrijgemaakt. Zij heeft gezegd dat zij de begroting wil blokkeren om ook dat mechanisme tegen te houden.
Een blokkade zou niet automatisch betekenen dat iedere vorm van Europese steun aan Oekraïne onmiddellijk verdwijnt. Hulp kan ook via andere instrumenten worden georganiseerd. Wel zou een conflict over de meerjarige begroting de gezamenlijke planning bemoeilijken en twijfel zaaien over de politieke betrouwbaarheid van de Europese steun op langere termijn.
Daar komt de aangekondigde wijziging van het Franse beleid bij. Een regering onder Le Pen zou de bilaterale militaire steun van Frankrijk aan Oekraïne beëindigen, behalve de basistraining van Oekraïense soldaten. Daarmee zou Parijs niet alleen zijn eigen hulpprogramma’s beperken, maar zijn positie ook inzetten in een Europees besluit met gevolgen voor alle lidstaten.
De combinatie van beide voornemens maakt de mogelijke impact groter dan de omvang van de Franse bijdrage alleen. Frankrijk zou binnen de EU kunnen aandringen op een andere koers voor de financiering van Oekraïne, terwijl het op nationaal niveau militaire steun afbouwt. Dat kan de gezamenlijke Europese aanpak onder druk zetten, ook als andere landen hun steun willen voortzetten.
Politieke voorgeschiedenis
De uitspraken sluiten aan bij een politieke voorgeschiedenis. Le Pen heeft zich jarenlang publiekelijk sympathiek uitgelaten over Vladimir Poetin. Haar partij ontving bovendien minstens één keer een lening van een Russische bank. Die feiten verklaren waarom haar standpunten over Rusland en Oekraïne bijzonder kritisch worden bekeken, maar bewijzen op zichzelf niet dat haar beleid door het Kremlin wordt aangestuurd.
Wat nu vaststaat, is de inhoud van haar aangekondigde koers: een mogelijk Frans blok tegen de nieuwe EU-begroting, het verhinderen van het mechanisme voor €100 miljard aan Oekraïense steun, het beëindigen van de Franse bilaterale militaire hulp en de weigering om Rusland als de voornaamste Europese veiligheidsdreiging te beschouwen.
Of Le Pen de verkiezingen van 2027 wint, staat nog open. Ook het begrotingsvoorstel wordt nog besproken en kan veranderen. Voor de EU ligt de directe uitdaging daarom in de tijdlijn: als de belangrijkste compromissen niet vóór de Franse verkiezingen worden gesloten, kan de uitslag van één nationale verkiezing gevolgen krijgen voor zowel de meerjarige Europese begroting als de continuïteit van de steun aan Oekraïne.
