President Karol Nawrocki heeft op 15 november 2026 zijn veto uitgesproken over een Poolse wet die de Europese verordening digitale diensten, beter bekend als de Digital Services Act (DSA), nationaal moest uitvoeren. Daarmee blijft onzeker hoe Polen illegale online-inhoud en risico’s voor minderjarigen effectief moet aanpakken zonder de overheid ruimte te geven voor willekeurige censuur.
Nawrocki verdedigde zijn besluit met een waarschuwing tegen de terugkeer van een zogenoemde ‘censuurambtenaar’. Volgens de president mag niet een bestuursorgaan bepalen of online-inhoud strafbaar is, maar uitsluitend een rechter. De wet moest onder meer procedures mogelijk maken om illegale inhoud op internet te laten blokkeren.
De DSA geldt al in de hele Europese Unie. De verordening verplicht grote digitale platforms om illegale inhoud en systeemrisico’s aan te pakken en meer inzicht te geven in de werking van aanbevelingsalgoritmen. Nationale uitvoeringsregels zijn nodig om bevoegde instanties, procedures en toezicht in de praktijk te organiseren. Het Poolse veto raakt dus niet het bestaan van de Europese verordening zelf, maar wel de manier waarop die in Polen wordt gehandhaafd.
Rechterlijke toestemming centraal in het conflict
Parlementsleden van PiS en Konfederacja steunden de president. Zij waarschuwden dat maatregelen tegen schadelijke of illegale berichten kunnen leiden tot een beperking van de vrijheid van meningsuiting. In het debat verwezen zij ook naar voorstellen om seksueel misbruik van kinderen en ander illegaal materiaal van platforms te verwijderen. Volgens de tegenstanders werd de bescherming van kinderen gebruikt om ruimere bevoegdheden voor de staat te rechtvaardigen.
Regeringsvertegenwoordigers weerspraken dat de wet een ambtenaar onbeperkte macht zou geven. Staatssecretaris van Onderwijs Katarzyna Lubnauer noemde het veto volgens Poolse berichtgeving beschamend, omdat kinderen daardoor volgens haar onvoldoende worden beschermd tegen de invloed van algoritmen. Zij benadrukte dat voor het blokkeren van haatdragende inhoud voorafgaande toestemming van een rechter nodig zou zijn geweest.
Daarmee draait de ruzie om meer dan de vraag welke berichten van internet moeten verdwijnen. Ook de beslissingsbevoegdheid, de snelheid van ingrijpen en de mogelijkheid om een blokkade aan te vechten staan centraal. Een uitsluitend bestuurlijke procedure kan volgens critici de vrijheid van meningsuiting aantasten. Voorstanders van de wet vrezen juist dat een systeem zonder uitvoerbare snelle procedure te weinig bescherming biedt aan kinderen en andere gebruikers.
Scherpe politieke reacties
De Poolse regering en onafhankelijke parlementariërs reageerden fel op het veto. Parlementariër Joanna Mucha beschuldigde Nawrocki van een ‘ziekelijke houding tegenover vrijheid’ en stelde dat hij zelfs minimale beperkingen voor schadelijke inhoud niet zou steunen. Die uitspraak is onderdeel van de politieke confrontatie en bewijst op zichzelf niet wat de motieven van de president waren.
Lubnauer en andere voorstanders presenteren de uitvoeringswet als een noodzakelijke veiligheidsmaatregel. Zij wijzen op de risico’s van ondoorzichtige algoritmen en op de kwetsbaarheid van jongeren op sociale platforms. Tegenstanders zien in dezelfde regeling een gevaar voor de vrijheid van het publieke debat. Het veto heeft die tegenstelling niet weggenomen, maar de beslissing over een werkbaar nationaal kader uitgesteld.
De kwestie kan bovendien de verhouding tussen Warschau en Brussel belasten. Het blokkeren van de nationale uitvoeringswet kan politiek worden opgevat als verzet tegen gezamenlijke Europese regels voor digitale veiligheid. Een kwalificatie als ‘sabotage’ is echter een politieke beoordeling en geen vastgesteld juridisch oordeel. De DSA blijft voor Polen van kracht, ook zolang de nationale procedures niet volledig zijn ingericht.
De discussie over de wet valt samen met bredere zorgen over de invloed van sociale-mediaplatforms op jongeren. Voorstanders verwijzen naar analyses waarin risico’s voor minderjarigen en het gebrek aan transparantie rond algoritmen worden beschreven, maar in het publieke debat zijn niet alle aangehaalde rapporten concreet benoemd. Daardoor blijft onduidelijk welke specifieke onderzoeken bij de politieke besluitvorming een rol hebben gespeeld.
Het veto verplaatst de kernvraag naar een volgende politieke en juridische ronde: kan Polen een regeling invoeren die kinderen en andere gebruikers beschermt tegen illegale inhoud, terwijl rechterlijke controle en bescherming tegen willekeurige verwijdering van berichten daadwerkelijk behouden blijven?
Lees ook: debat in Polen over het veto van Karol Nawrocki

