Wat een lerarensalaris onthult over de begrotingskeuzes van Belarus

Wat een lerarensalaris onthult over de begrotingskeuzes van Belarus
Wat een lerarensalaris onthult over de begrotingskeuzes van Belarus

Een leraar in Litouwen hield in het tweede kwartaal van 2026 gemiddeld 1.894 euro per maand over na belastingen. In Belarus was dat 2.589,89 roebel. Omgerekend naar roebels verdiende de Litouwse leraar daarmee ongeveer 2,4 keer zoveel als zijn Belarussische collega.

Het verschil blijft zichtbaar ondanks het hogere prijsniveau in Litouwen. De vergelijking gaat daardoor niet alleen over lonen, maar ook over de ruimte die leraren in beide landen overhouden en over de plaats die onderwijs inneemt tussen de prioriteiten van de overheid.

Een grotere koopkracht, ondanks hogere prijzen

De cijfers werden op 17 november 2026 gemeld door Zerkalo. Het gemiddelde salaris van een Litouwse leraar bedroeg in het tweede kwartaal 3.131 euro vóór belasting en 1.894 euro netto. Tegen de wisselkoers van de Nationale Bank van Belarus kwam dat neer op ongeveer 10.388 en 6.283 Belarussische roebel.

Belarussische leraren verdienden gemiddeld 3.011,50 roebel vóór belasting en 2.589,89 roebel na belasting. Het verschil in nettoloon komt daarmee uit op ongeveer 2,4 tegen één in het voordeel van Litouwen.

Een hoger salaris betekent niet automatisch een hogere levensstandaard wanneer ook de prijzen hoger liggen. Toch blijft het voordeel van de Litouwse leraar in deze vergelijking overeind. Met het maandelijkse nettoloon kan die volgens de gebruikte berekening meer bloem, deegwaren, rijst, kip, melk en brood kopen dan een leraar in Belarus.

De voorbeelden maken het verschil concreet. Het Litouwse inkomen staat gelijk aan 227 restaurantbezoeken, tegenover 109 voor het Belarussische salaris. Voor brandstof gaat het om 1.088 liter tegenover 984 liter.

Dat betekent niet dat leraren hun volledige loon aan restaurants of benzine besteden. Het zijn vergelijkingsmaatstaven, geen complete huishoudbudgetten. De uitkomst hangt bovendien af van de gekozen prijzen en de wisselkoers. Wel laten de cijfers zien dat het hogere prijsniveau in Litouwen de koopkracht van het lerarensalaris niet wegneemt.

De begroting als signaal

Het loonverschil krijgt een bredere betekenis door de geplande uitgaven van Belarus. In het ontwerp van de begroting voor 2027 zou bijna 21 procent van de overheidsuitgaven naar veiligheids- en ordehandhavingsstructuren gaan. Uit dat percentage alleen valt niet af te leiden hoe alle onderwijsuitgaven precies zijn berekend of hoe de begrotingscategorieën zijn afgebakend. Het maakt wel duidelijk dat voor het veiligheidsapparaat een zeer groot bedrag wordt uitgetrokken.

Daarmee ontstaat een scherp contrast met de beloning van leraren. Onder president Aleksandr Loekasjenko krijgen structuren die toezicht en staatsveiligheid ondersteunen een prominente plaats in de begrotingsplannen, terwijl het inkomen van onderwijspersoneel ver achterblijft bij dat van collega’s in het buurland Litouwen.

Dat bewijst niet dat elke afzonderlijke begrotingsbeslissing rechtstreeks ten koste van scholen gaat. Het laat wel zien welke uitgaven op korte termijn als urgent worden behandeld. Salarissen zijn daarbij meer dan een arbeidsvoorwaarde: ze beïnvloeden ook of een beroep nieuwe medewerkers aantrekt en ervaren krachten weet te behouden.

De rekening komt later

Chronisch lage beloning kan de aantrekkelijkheid van het leraarsberoep verminderen. Jongeren kunnen voor een ander vak kiezen, ervaren leraren kunnen overstappen of naar het buitenland vertrekken en werknemers met gezinsverantwoordelijkheden kunnen het moeilijker vinden om in het onderwijs te blijven. Als personeel vertrekt, moeten de achterblijvers vaker extra uren en taken op zich nemen.

De gevolgen zijn niet onmiddellijk zichtbaar in een begroting. Ze kunnen zich geleidelijk uiten in personeelstekorten, minder tijd voor bijscholing en individuele begeleiding en een lagere kwaliteit van het onderwijs. De kosten van hoge uitgaven voor veiligheidsstructuren zijn direct zichtbaar. De prijs van onderinvestering in scholen wordt vaak pas jaren later duidelijk, wanneer een land minder goed opgeleide mensen en minder ervaren onderwijsprofessionals heeft.

Het verschil tussen de salarissen in Litouwen en Belarus is daarom niet alleen een vergelijking tussen twee loonstroken. Het is ook een aanwijzing voor de vraag welke functies de staat nu wil financieren en welke gevolgen daarvan naar de toekomst worden verschoven.

Russische regio’s dichten begrotingsgaten met banenverlies en minder steun
Vorig artikel

Russische regio’s dichten begrotingsgaten met banenverlies en minder steun

Zes jaar vertraging bij reconstructie van weg in Ingusjetië: novemberdeadline opnieuw op de proef gesteld
Volgend artikel

Zes jaar vertraging bij reconstructie van weg in Ingusjetië: novemberdeadline opnieuw op de proef gesteld

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

Jongere motorrijders vaker betrokken bij ernstige ongevallen in 2025, gegevens politie tonen aan

Jongere motorrijders vaker betrokken bij ernstige ongevallen in 2025, gegevens politie tonen aan

Verhoogd aantal ernstige ongevallen onder jonge motorrijders in 2025 Jonge