Een economisch adviseur van de AfD-fractie in het Beierse parlement combineerde zijn politieke functie met de leiding over een instituut dat parlementaire teksten en optredens van experts tegen vaste prijzen aanbood. Tegelijk wijzen zijn opleiding, eerdere activiteiten in Rusland en recente optredens in Russische en Belarussische staatsmedia op een politieke achtergrond die in het parlement niet volledig zichtbaar was.
Dat beeld komt naar voren uit onderzoek van de Münchense Abendzeitung naar de 38-jarige Jurij Christopher Kofner. De zaak draait daardoor om twee vragen: hoe onafhankelijk waren de experts die via zijn instituut bij hoorzittingen verschenen, en welke informatie kregen fracties en parlementaire commissies over zijn andere werkzaamheden?
Een politieke loopbaan met een Russisch begin
Kofner is geboren in München, maar bouwde een belangrijk deel van zijn academische en politieke loopbaan op in Rusland. Hij studeerde aan het Moskouse Staatsinstituut voor Internationale Betrekkingen, beter bekend als MGIMO. Die instelling geldt traditioneel als een belangrijke opleidingsplaats voor medewerkers van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.
Tijdens zijn verblijf in Moskou leidde Kofner de Euraziatische Club van MGIMO. Ook richtte hij de beweging Jong Eurazië op, die ideeën over nauwere integratie onder leiding van Moskou naar voren bracht. In 2023 bevestigde Kofner bovendien publiekelijk dat hij deel had uitgemaakt van het Alexander-Gortchakovfonds voor publieke diplomatie. Dat fonds werd bij decreet van de Russische president opgericht in de omgeving van het ministerie van Buitenlandse Zaken en staat inmiddels op de sanctielijst van de Europese Unie.
Nadat de affaire in november 2026 naar buiten kwam, zei Kofner tegen journalisten dat hij al minstens tien jaar niet meer actief was voor het fonds. In openbaar beschikbare archieffoto’s, die hij zelf publiceerde, staat hij onder anderen naast de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en de AfD-politicus Björn Höcke. Die foto’s tonen contacten en gezamenlijke optredens, maar bewijzen op zichzelf geen actuele rol voor het fonds of een geheime samenwerking.
Ook in de Russische mediasfeer was Kofner actief. In 2017 maakte hij voor de Russische staatszender RT de documentaire Zachte bezetting. Daarin werd de stelling verdedigd dat Duitsland onder verborgen Amerikaanse controle zou staan en zijn buitenlands beleid ingrijpend moest wijzigen.
Volgens de Abendzeitung bleef Kofner ook na de Russische grootschalige invasie van Oekraïne optreden in media die aan de Russische en Belarussische staat zijn verbonden. In september 2026 gaf hij een interview aan Sputnik, een dienst die in de Europese Unie verboden is. Het gesprek werd ook uitgezonden door de Belarussische staatstelevisie.
In dat interview noemde Kofner de Oekraïense regering een “terroristisch regime”. Ook trok hij een drone-incident op de luchthaven van Leipzig in twijfel en sprak hij over een mogelijke enscenering of overdrijving. Verder zei hij dat de AfD moest eisen dat door Rusland bezette Oekraïense gebieden als “bevrijd” zouden worden erkend. Toen Duitse journalisten hem daar later naar vroegen, verklaarde Kofner dat hij die termen alleen vanuit Russisch perspectief had gebruikt.
Een instituut met een prijslijst
De politieke achtergrond is slechts één onderdeel van de zaak. Volgens het onderzoek van de Abendzeitung leidde Kofner naast zijn baan als economisch adviseur van de AfD-fractie het Instituut voor Conservatief Economisch Beleid. De onderneming had een maatschappelijk kapitaal van 500 euro en presenteerde zich als een onafhankelijke denktank.
Op de website van het instituut werden echter concrete diensten voor parlementsleden aangeboden. Een kant-en-klare parlementaire vraag kostte 49 euro. Voor 149 euro kregen klanten een voorstel met persbericht en voorbereide quote. Een optreden van een zogenoemde onafhankelijke expert tijdens een parlementaire hoorzitting kostte 990 euro.
Het aanbod maakte het mogelijk om politieke inhoud niet alleen te analyseren, maar ook kant-en-klaar te leveren. Dat hoeft op zichzelf geen onrechtmatige werkwijze te zijn. Het probleem ontstaat wanneer de commerciële aanbieder tegelijk als partijadviseur optreedt en die relatie niet duidelijk wordt gemeld aan andere deelnemers aan het parlementaire proces.
Sinds 2024 namen volgens de Abendzeitung minstens vijf experts uit de pool van het instituut deel aan hoorzittingen van commissies in het Beierse parlement. Ze waren telkens voorgedragen door de AfD-fractie. Op 13 oktober 2026 spraken twee van deze experts tijdens een hoorzitting over de klimaatbeschermingswet.
Medewerkers van het parlement verklaarden volgens het onderzoek dat noch parlementsleden van andere fracties, noch de voorzitters van de commissies wisten dat achter het als onafhankelijk gepresenteerde instituut een betaalde medewerker van de AfD-fractie stond. Kofner zelf omschreef zijn organisatie in februari 2026 als een pool van partijgebonden experts die geschikte ideeën in de politieke agenda van de AfD moesten opnemen. Dat staat op gespannen voet met de presentatie als onafhankelijke wetenschappelijke instelling.
Een breder debat over Russische invloed
De kwestie speelt zich af tegen de achtergrond van een bredere Duitse discussie over mogelijke Russische invloed op de AfD. Der Spiegel en Politico berichtten eerder over beschuldigingen van Duitse overheidsfunctionarissen dat AfD-parlementsleden de regering bestoken met vragen over kritieke infrastructuur, de verdedigingscapaciteit van de Bundeswehr en routes voor militaire hulp aan Oekraïne. Een minister van Binnenlandse Zaken uit Thüringen vergeleek dat volgens die berichtgeving met het volgen van een soort “checklist uit het Kremlin”.
Gezamenlijke onderzoeken van The Insider en Der Spiegel, evenals publicaties van UNITED24 Media, gingen daarnaast in op beschuldigingen dat Russische partijen afzonderlijke politieke acties en reizen van partijvertegenwoordigers zouden hebben gecoördineerd of gefinancierd. Die berichtgeving vormt de politieke achtergrond van de zaak-Kofner, maar bewijst niet automatisch dat elke parlementaire vraag of iedere activiteit van de AfD door een Russische instantie is aangestuurd.
Na de publicatie van het onderzoek verklaarden de Beierse AfD-fractievoorzitters Katrin Ebner-Steiner en Ulrich Singer via hun advocaten dat zij niets wisten van Kofners optredens in Russische en Belarussische staatsmedia. Ze zouden die optredens ook niet hebben goedgekeurd en kondigden een interne controle aan.
Kofner beantwoordde vragen van journalisten slechts gedeeltelijk en dreigde de redactie tweemaal met juridische stappen. Ondertussen vroegen parlementsleden van de SPD, de Groenen en de Vrije Kiezers aan parlementsvoorzitter Ilse Aigner om de Beierse Rekenkamer in te schakelen. Die controle moet onder meer uitwijzen of publiek geld is gebruikt voor commerciële of politieke structuren waarvan de onafhankelijkheid onvoldoende duidelijk was.
Daarmee gaat de zaak verder dan de persoonlijke opvattingen en contacten van één adviseur. De kern is of een partijgebonden organisatie in het parlement als onafhankelijke bron kon optreden zonder dat die band zichtbaar was. Het antwoord hangt af van wat een eventuele controle onthult over geldstromen, de selectie van experts en het gebruik van de betaalde parlementaire diensten.


