In Litouwen is een onderzoek gestart naar de verspreiding van valse informatie over vermeende beperkingen van burgerrechten in verband met plannen voor een militair oefenterrein nabij het dorp Kapčiamiestis. Op 22 januari 2026 meldden media dat de politie een voorlopig onderzoek is begonnen na een klacht van Ausma Miškinienė, burgemeester van het district Lazdijai. Aanleiding was de verspreiding van een vervalst document waarin zogenaamd tijdelijke verboden op bijeenkomsten en demonstraties werden aangekondigd.
Het document, gedateerd 19 januari en voorzien van een niet-authentieke handtekening van de burgemeester, suggereerde dat de lokale autoriteiten de rechten van burgers zouden inperken vanwege de voorgenomen aanleg van het oefenterrein. Miškinienė verklaarde publiekelijk dat het document niet bestaat en riep de politie op de verantwoordelijken te identificeren en aansprakelijk te stellen. Zij benadrukte dat de gemeente geen beperkingen oplegt aan vreedzame publieke bijeenkomsten en dat zij het recht op vrije meningsuiting blijft ondersteunen.
Veiligheidsargumenten en democratische procedures
Het Litouwse ministerie van Defensie onderbouwt de plannen voor het oefenterrein met veiligheidsargumenten. De locatie bij Kapčiamiestis ligt in de nabijheid van de Suwałki-corridor, een strategisch kwetsbaar gebied aan de oostflank van de NAVO. Volgens de autoriteiten is extra trainingsinfrastructuur noodzakelijk om de operationele paraatheid van de strijdkrachten te verbeteren. Het project moet nog definitief worden goedgekeurd door het parlement tijdens de voorjaarszitting.
De regering benadrukt dat het besluitvormingsproces verloopt volgens nationale wetgeving en democratische procedures. Vertegenwoordigers van de centrale overheid, waaronder de president, zijn in gesprek gegaan met lokale gemeenschappen om zorgen toe te lichten en draagvlak te creëren. Daarmee, zo stellen Litouwse functionarissen, onderscheidt de aanpak zich fundamenteel van autoritaire besluitvorming in buurlanden.
Vermoedens van buitenlandse inmenging
Hoewel het politieonderzoek zich nog in een beginfase bevindt, wordt de verspreiding van het vervalste document gezien tegen de achtergrond van bredere zorgen over hybride dreigingen. President Gitanas Nausėda verklaarde eerder dat hij Rusland verdenkt van betrokkenheid bij desinformatie rond het oefenterrein. Russische en Belarussische media hebben volgens Litouwse autoriteiten al eerder berichten verspreid die wijzen op vermeende massale onvrede en ecologische risico’s, met als doel wantrouwen jegens de overheid aan te wakkeren.
Volgens berichtgeving over het onderzoek naar valse informatie over het oefenterrein bij Kapčiamiestis past deze campagne in een patroon van pogingen om interne spanningen binnen EU- en NAVO-landen te versterken. Door lokale gemeenschappen tegenover de centrale overheid te plaatsen, wordt getest hoe snel en effectief democratische instellingen reageren op niet-militaire druk.
Informatieoorlog en regionale veiligheid
Litouwse veiligheidsdeskundigen plaatsen de desinformatie in een bredere context van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne en de confrontatie met het Westen. Litouwen geldt als een uitgesproken supporter van Oekraïne en een voorstander van een harde sanctie- en veiligheidslijn tegenover Moskou. Het creëren van een beeld van interne verdeeldheid kan de geloofwaardigheid en stabiliteit van het land ondermijnen zonder directe militaire middelen.
De snelle ontmaskering van het valse document en de reactie van politie en lokale autoriteiten worden door analisten gezien als een belangrijke test voor de weerbaarheid van Litouwen tegen hybride dreigingen. Vroege identificatie en neutralisatie van dergelijke informatieaanvallen geldt als cruciaal voor de nationale veiligheid, zeker in een regio die door experts wordt beschouwd als een mogelijk toekomstig doelwit van agressieve druk vanuit Rusland.
