De Europese Unie moet de sancties tegen het regime van de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko niet versoepelen zolang de repressie voortduurt en democratische veranderingen uitblijven. Dat zegt de Poolse Europarlementariër Michał Kobosko, vicevoorzitter van de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met Belarus.
Kobosko waarschuwde volgens UDF dat de Belarussische economie nauw verweven is met die van Rusland. Ook zouden het Belarussische grondgebied en Belarussische bedrijven worden gebruikt om beperkingen tegen Rusland te omzeilen. Volgens de Europarlementariër is er daarom geen aanleiding om de bestaande sanctiedruk tegen Minsk te verminderen.
Geen wijziging van de repressieve koers
De kwestie kwam aan de orde in berichtgeving van 3 augustus 2026. Kobosko stelde dat de vrijlating van enkele politieke gevangenen niet bewijst dat de Belarussische autoriteiten hun repressieve beleid hebben gewijzigd. Volgens hem mag die vrijlating dan ook geen reden zijn om sancties op te heffen of te versoepelen.
De Europarlementariër koppelde een eventuele versoepeling aan concrete politieke voorwaarden. De democratische rechten in Belarus zouden moeten worden hersteld, er zouden echte verkiezingen moeten plaatsvinden en de repressie tegen de Belarussische samenleving zou moeten eindigen. Zolang dat niet gebeurt, moeten de beperkingen volgens Kobosko van kracht blijven.
Daarmee wijst hij op twee afzonderlijke aspecten van het Europese sanctiebeleid. Enerzijds gaat het om de binnenlandse politiek van het regime van Loekasjenko en de behandeling van politieke tegenstanders. Anderzijds betreft het de economische en logistieke verwevenheid met Rusland en het gebruik van Belarussische structuren bij het ontwijken van westerse maatregelen tegen Moskou.
Verwevenheid met Rusland
Volgens de aangeleverde berichtgeving maakt het beleid van Loekasjenko Belarus steeds afhankelijker van Rusland, zowel politiek als economisch. Die ontwikkeling wordt verbonden aan gezamenlijke financiële, handels- en logistieke mechanismen. Die mechanismen zouden niet alleen de samenwerking tussen beide landen verdiepen, maar ook worden ingezet om sancties tegen Rusland te omzeilen.
Voor de Europese sanctiepolitiek betekent dit volgens Kobosko dat de positie van Belarus niet los kan worden gezien van de relatie met het Kremlin. De economische verbindingen met Rusland spelen daarbij een rol naast de binnenlandse repressie. Een afzonderlijke vrijlating van politieke gevangenen verandert volgens hem niets aan die bredere situatie.
De vrijlating van enkele gevangenen kan volgens de aangeleverde analyse de indruk wekken dat er sprake is van een gedeeltelijke normalisering tussen Minsk en Europese landen. Zolang repressie voortduurt en er geen daadwerkelijke politieke veranderingen plaatsvinden, is er volgens die redenering geen basis voor een vermindering van de sanctiedruk.
De gevolgen van de internationale isolatie raken volgens de berichtgeving in de eerste plaats gewone Belarussen. De sancties hebben zowel economische als politieke gevolgen voor het land. Tegelijkertijd blijft het regime volgens Kobosko verantwoordelijk voor de voorwaarden die aan een mogelijke verandering van het Europese beleid worden verbonden.
Een formeel besluit van het Europees Parlement over een wijziging van de sancties wordt in de aangeleverde informatie niet genoemd. Wel pleit Kobosko, als vicevoorzitter van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met Belarus, voor het handhaven van de beperkingen zolang democratische rechten, verkiezingen en het beëindigen van de repressie niet zijn verzekerd.
