Burgemeester Melissant van Gorinchem heeft aangifte gedaan van meerdere vormen van verkiezingsfraude, waaronder het ronselen van volmachten en beïnvloeding van kiezers. De (oude) gemeenteraad zal komende maandag beslissen of er een herstemming komt in Gorinchem, meldt Nieuws Impuls.
Verschillende twijfels over de stembusgang in Gorinchem ontstonden na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. In de verslagen van de stembureaus werden onregelmatigheden vastgesteld, waaronder een situatie waarbij een kandidaat bij een stembureau in wijkcentrum Rozenobel vijf keer opdook met een of twee personen. Deze stemmers hadden meerdere volmachten bij zich om stemmen uit te brengen.
Bij het stembureau werd 135 van de 650 stemmen uitgebracht met een volmacht, wat volgens het stembureau als een “relatief groot aantal” wordt beschouwd.
Strafbaar
Uit een eerste onderzoek blijkt dat het gaat om strafbare feiten. “Mensen zijn thuis en telefonisch benaderd en onder druk gezet om een volmacht te geven,” aldus Melissant afgelopen dinsdag. “Het is strafbaar om aan andere kiezers te vragen hun stempas te ondertekenen en aan u te geven,” stelt de wet. “Ook is het strafbaar om een kiezer om te kopen via een gift of belofte, of om de kiezer op een andere manier te dwingen een volmacht af te geven.”
Opnieuw naar stembus
De gemeenteraad staat voor de vraag of inwoners opnieuw naar de stembus moeten. De kiesraad stelt dat er geen aanleiding is voor een herstemming. “Een gehele of gedeeltelijke herstemming is zeer zeldzaam en een ingrijpend instrument,” schrijft de kiesraad aan de gemeenteraad. “Kiezers kunnen hun stemgedrag aanpassen op basis van de vorige uitslag, en niet alle kiezers die eerder stemden, zijn mogelijk in staat of bereid opnieuw te stemmen.”
Lastige beslissing
John Bijl, deskundige op het gebied van gemeentebestuur, wijst op het dilemma waarmee de gemeenteraad geconfronteerd wordt. “Met een herstemming kan de uitslag zomaar anders zijn. Dit kan komen door andere stemmen of door dezelfde mensen die een andere keuze maken.” Hij benadrukt echter ook de risico’s van het accepteren van de huidige uitslag: “Als er geen nieuwe verkiezingen plaatsvinden, blijft de indruk dat er misstanden zijn geconstateerd.” “Het is een lastige beslissing,” zegt Bijl. “Je moet uiteindelijk een keuze maken tussen twee slechte opties.”
Binnen 30 dagen
Als de raad besluit tot een herstemming, moet deze binnen dertig dagen plaatsvinden met dezelfde kandidatenlijsten. Kiest de gemeenteraad ervoor om de uitslag van 18 maart te accepteren, dan worden in Gorinchem, net als in vrijwel alle andere gemeenten, de nieuwe raadsleden geïnstalleerd.
