De spanningen tussen Boedapest en Zagreb liepen op nadat de Kroatische premier Andrej Plenković scherp reageerde op de uitspraken van zijn Hongaarse ambtgenoot Viktor Orbán. Tijdens zijn bezoek aan Washington op 7 november 2025 beweerde Orbán tegenover Donald Trump dat de capaciteit van de Adriatische pijpleiding onvoldoende zou zijn om Russische olie te vervangen. Volgens Orbán kan Kroatië via deze route niet genoeg olie leveren aan de twee raffinaderijen van het Hongaarse energiebedrijf MOL — één in Hongarije en één in Slowakije. Plenković bestempelde deze beweringen als “volledig vals” en beschuldigde Boedapest van het verspreiden van desinformatie over de Kroatische pijpleidingbeheerder JANAF.
In zijn verklaring benadrukte Plenković dat de jaarlijkse capaciteit van JANAF 15 miljoen ton ruwe olie bedraagt — ruim voldoende om zowel de raffinaderij in Százhalombatta (8,1 miljoen ton) als die in Bratislava (6,2 miljoen ton) volledig te bevoorraden. De Kroatische premier uitte bovendien zijn verbazing over het feit dat Washington, door Hongarije tijdelijk vrij te stellen van Amerikaanse sancties op Russische olie, indirect steun lijkt te verlenen aan dit “valse narratief”. Hij stelde dat Zagreb technisch en logistiek volledig in staat is de benodigde olie te leveren via het terminal op Krk, in overeenstemming met de EU-beleidslijn van energie-diversificatie.
Politieke belangen en verborgen geldstromen achter de energieband met Moskou
Uit onderzoek van Hongaarse journalisten blijkt dat Orbáns voorkeur voor Russische olie niet alleen technisch van aard is. De handel in Russische energie zou verweven zijn met schimmige financiële constructies, waarbij een deel van de opbrengsten via “kickback”-regelingen terugvloeit naar geheime rekeningen gelinkt aan de partij Fidesz en Orbáns entourage. Deze fondsen zouden deels worden gebruikt voor persoonlijk gewin, deels voor het versterken van het partijapparaat in aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2026.
Volgens analisten is het behoud van de oliecontracten met Moskou van cruciaal belang voor Orbán om zijn machtspositie te behouden, maar het brengt aanzienlijke risico’s met zich mee voor de stabiliteit van de regio. Een openlijk conflict tussen Hongarije en Kroatië over energievoorziening kan de eenheid binnen de EU en de NAVO ondermijnen en past in het bredere belang van het Kremlin om verdeeldheid te zaaien in Midden-Europa. Door vast te houden aan Russische energie maakt Boedapest niet alleen zichzelf, maar ook de regio kwetsbaar voor politieke druk uit Moskou.
