Het Humanoid Application Center (HAC) is opgericht als het eerste Nederlandse innovatiecentrum voor humanoïde robotica en heeft als doel om de overgang van de wetenschap naar praktische toepassingen te maken. De keuze voor Schiedam is strategisch, omdat het HAC een cruciale schakel vormt binnen de ontwikkeling van de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS), gerealiseerd door SDK Vastgoed in samenwerking met de gemeente Schiedam, als onderdeel van de grootschalige gebiedsontwikkeling Schieveste. De campus zal uiteindelijk 42 hectare beslaan van de in totaal 165 hectare, met de toevoeging van circa 4.000 woningen, waaronder 500 studentenwoningen, meldt Nieuws Impuls.
Concrete praktijktoepassingen
Tijdens de opening op de Conradstraat demonstreerden diverse humanoïde robots hun capaciteiten, waaronder het legen van stenen, schoonmaken, en het inpakken van spullen. Het doel van het centrum is om niet alleen technologie tentoon te stellen, maar vooral om praktische toepassingen te ontwikkelen.
Evert Jaap Lugt, de initiatiefnemer, benadrukt dat het HAC bedoeld is als een schakel tussen technologische innovatie en maatschappelijke vraagstukken. “Het Humanoid Application Center is bedoeld om de koppeling te maken tussen humanoids en de maatschappij. Vanuit de praktijk willen we met kleine use cases bepalen hoe je deze technologie kunt inzetten,” aldus Lugt. Voorbeelden hiervan zijn onder meer een stratenmakersrobot voor Dura Vermeer en een schoonmaakrobot voor GOM, onderdeel van de Facilicom Group.
Van research naar toepassing
De praktijkgerichte aanpak van het HAC onderscheidt het centrum van andere initiatieven op het gebied van robotica. Het centra richt zich niet op onderzoek, maar biedt een platform voor bedrijven om hun concrete uitdagingen aan te pakken.
Onder de founding partners bevinden zich onder andere Dura Vermeer, VolkerWessels, Harvest House, GOM en EuroCaps. Deze samenwerking is gericht op het ontwikkelen van de eerste Nederlandse toepassingen van humanoïde robotica in diverse sectoren, waaronder de bouw, logistiek, tuinbouw, industrie, zorg en facilitaire dienstverlening.
Hybride werkvormen
Jaap Hulshoff van Dura Vermeer benadrukt dat HAC geen onderzoeksinstituut is, maar een centrum met gebruiksvoorbeelden. Deze focus op praktische inzetbaarheid is essentieel, vooral omdat de druk op de arbeidsmarkt toeneemt.
De bouw- en infrasector ondervinden deze urgentie sterk. Nederland heeft ambitieuze plannen om de woningproductie te verhogen van 70.000 naar 100.000 woningen per jaar, terwijl de vergrijzing en een afname van vakmensen een uitdaging vormen. “Ondanks de inspanningen voor onderwijs blijft de instroom van nieuwe vakmensen dalen,” stelt Hulshoff.
Volgens hem ligt de toekomst in hybide werkvormen waar mensen en robots samenwerken. “Humanoids kunnen repetitieve taken overnemen, terwijl vakmensen zich richten op complexere werkzaamheden. De echte uitdaging ligt in omgevingen waarin humanoids leren uiteenlopende handelingen veilig en zelfstandig uit te voeren.”
Strategische infrastructuur
Humanoïde robotica wordt wereldwijd gezien als een veelbelovende technologische ontwikkeling. Lugt merkt op dat er al tientallen miljarden dollars per jaar in deze sector worden geïnvesteerd, met de verwachting dat de markt de komende twintig tot vijfentwintig jaar zal groeien en groter zal worden dan de mondiale auto-industrie.
Momenteel wordt de sector gedomineerd door China in hardware en de VS in software en kunstmatige intelligentie. HAC ziet kansen voor Europa in het adopteren van deze technologie. “Het is belangrijk om toepassingen te ontwikkelen die echte economische waarde toevoegen,” zegt Lugt.
De technologie ontwikkelt zich snel; terwijl traditionele robots vaak voor één taak zijn ontworpen, hebben humanoids meer bewegingsvrijheid en flexibiliteit. “Een mens heeft ongeveer 160 bewegingsvrijheden, terwijl een humanoid er nu al zo’n 80 heeft,” legt Lugt uit. “Dat is aanzienlijk meer dan de standaard robottoepassingen in de auto-industrie.”
Humanoids leren ook steeds vaker via imitatie leren, waarbij ze handelingen van mensen observeren en deze verbeteren met machine learning.
Logische plek
De keuze voor de MICS-campus is volgens de betrokkenen logisch vanwege de strategische ligging in de Spaanse Polder, een van de grootste bedrijventerreinen van Europa. De campus is bovendien dicht bij de Rotterdamse haven en belangrijke onderwijsinstellingen zoals de Erasmus Universiteit en TU Delft.
Deze locatie biedt een sterke synergie tussen industrie, logistiek, tuinbouw, onderwijs en technologie – allemaal sectoren waar humanoïde toepassingen zich kunnen ontwikkelen. Bestuurlijk is er een groot draagvlak voor dit initiatief binnen de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, waar gemeente, onderwijsinstellingen en bedrijven de campus als een sleutelontwikkeling voor de regio zien.
Innovatiepotentieel
Voor SDK Vastgoed is het HAC cruciaal voor de positionering van MICS als een nationale innovatiecampus. Directeur Niels Langenhuizen wijst erop dat het innovatiepotentieel van Zuid-Holland vaak wordt onderschat in vergelijking met regio’s zoals Brainport in Eindhoven. “Er zijn geen slimme of minder slimme regio’s,” zegt hij. “MICS heeft enorme potentie vanwege de enorme bevolking in de directe omgeving.”
Daarom verandert het karakter van de campus; in tegenstelling tot gesloten gebouwen uit het verleden, is MICS gericht op een open omgeving waar innovatie zichtbaar is voor studenten, werknemers en bezoekers.
Met robots leren werken
Langenhuizen benadrukt dat het HAC ook een sociale functie heeft. Terwijl robots leren om menselijke taken uit te voeren, krijgen mensen de kans om met deze technologie te werken, wat essentieel is voor de toekomst. “Mensen in onze sector krijgen hier de kans om met robots te leren werken,” voegt hij toe.
Hulshoff stelt dat humanoids op korte termijn niet alle personeelsproblemen zullen oplossen. “De vraag is niet of humanoïde robots een rol gaan spelen, maar hoe goed organisaties voorbereid zijn. Door nu te investeren in experimenten en kennisontwikkeling, bouwen we aan een organisatie die klaar is om deze technologie wanneer deze volwassen is, succesvol toe te passen.”
Dura Vermeer integreert deze benadering in een bredere strategie rond digitalisering en innovatie. “We hebben onlangs een visie op AI ontwikkeld en dat willen we ook voor robotica doen. We omarmen deze vernieuwing om de sector toekomstbestendig te maken.”
