Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag heeft geoordeeld dat Myanmar genocide heeft gepleegd tegen de Rohingya. De rechters legden het land tegelijk een reeks herstel- en preventiemaatregelen op.
Volgens het hof schond Myanmar meerdere onderdelen van het Genocideverdrag. De zaak draait om de militaire operatie van 2017, waarbij naar schatting ongeveer 10.000 Rohingya om het leven kwamen tijdens zogenoemde “clearance operations”.
Het ICJ stelde ook vast dat Myanmar de Rohingya-ethniciteit in 2017 op grote schaal heeft verdreven. Het ging om een massale militaire operatie waarbij veiligheidsdiensten zich volgens de zaak bezighielden met willekeurige executies, seksueel geweld en het opzettelijk in brand steken van Rohingya-huizen.
Het hof beval Myanmar om onmiddellijk te stoppen met verdere schendingen van het Genocideverdrag. Daarnaast moet het land volgens het ICJ “immediate and effective steps” nemen om alle vermoedelijke betrokkenen te onderzoeken en hen, indien gerechtvaardigd, strafrechtelijk te vervolgen.
In een verdere opdracht gelastte het hof Myanmar om herstelmaatregelen te nemen, waaronder veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van verdreven Rohingya en hereniging van families. Ook moet compensatie worden geboden aan de Rohingya-groep en haar leden; de precieze hoogte daarvan volgt in een latere fase van de procedure.
De uitspraak is volgens het artikel definitief en bindend, al beschikt het hof over beperkte middelen om die af te dwingen. Mensenrechtenorganisaties verwelkomden het oordeel als een belangrijk precedent en een historische erkenning van het geleden leed.
Human Rights Watch noemde de uitspraak “long-awaited recognition of the suffering the Rohingya have endured from Myanmar’s military” en zei dat die ook een belangrijk precedent biedt voor slachtoffers van genocide en andere zware misdrijven. Amnesty International sprak van “Genocide. This is the unequivocal finding of the ICJ.”
Agnes Callamard noemde de uitspraak een “historic and authoritative recognition” van de wreedheden tegen de Rohingya. Volgens haar is de verduidelijking van het hof dat genocidale intentie kan samengaan met andere doelen, waaronder militaire doelen, ook relevant voor andere zaken bij het ICJ, waaronder de zaak die Zuid-Afrika tegen Israël heeft aangespannen over vermeende genocide tegen Palestijnen in Gaza.
De Rohingya, een islamitische minderheid in Myanmar, werden in 2017 door het leger en de veiligheidsdiensten massaal verdreven. Volgens het artikel vluchtten ongeveer 730.000 mensen naar Bangladesh. De Verenigde Naties noemden die crisis eerder een “textbook example of ethnic cleansing”.
Volgens Doctors Without Borders leven momenteel ongeveer 1,2 miljoen Rohingya in tentenkampen in het zuidoosten van Bangladesh.


