Rusland heeft met behulp van zijn zogenoemde schaduwvloot maandenlang verkenningsdrones ingezet boven militaire bases en strategische infrastructuur van de NAVO en de Europese Unie. Dat blijkt uit een rapport van het International Institute for Strategic Studies (IISS) dat woensdag is gepubliceerd.
Volgens het IISS zijn tussen augustus 2024 en februari 2026 ten minste 144 incidenten geregistreerd waarbij drones het luchtruim van NAVO-lidstaten binnendrongen. De helft van die gevallen betrof militaire objecten, waaronder opslagplaatsen voor Amerikaanse kernwapenen in Europa en de Franse basis voor onderzeeboten met ballistische raketten. Ongeveer een kwart van de incidenten vond plaats boven kritieke infrastructuur zoals havens, energiecentrales en industriële complexen. Ook werden regelmatig drones waargenomen boven civiele luchthavens, wat leidde tot tijdelijke sluitingen van het luchtverkeer.
#### Schaduwvloot als platform voor spionage
Volgens het IISS fungeerde de Russische schaduwvloot – oorspronkelijk opgezet om westerse sancties te omzeilen – als platform voor de operaties. Vanaf tankers en vrachtschepen werden drones gelanceerd die vervolgens diep het Europese luchtruim konden binnendringen. Andere schepen dienden als relaisstations voor de signalen. De combinatie van civiele schepen en militaire verkenningsdrones maakt het volgens de onderzoekers steeds moeilijker om onderscheid te maken tussen commerciële scheepvaart en hybride agressie.
Het IISS stelt dat de campagne een reeks tactische successen voor Rusland betekende, maar ook een strategisch falen van de NAVO blootlegde. De luchtverdediging van het bondgenootschap is vooral gericht op raketten en gevechtsvliegtuigen, niet op kleine drones op lage hoogte. Daardoor konden de Russische toestellen maandenlang ongestoord boven gevoelige doelen opereren.
#### Europese terughoudendheid
Opvallend is dat de meeste EU- en NAVO-landen lange tijd weigerden Rusland rechtstreeks te beschuldigen van de dronevluchten, ondanks de duidelijke geografische en temporele correlatie met de aanwezigheid van schaduwvlootschepen. Volgens het IISS leidde die angst voor escalatie ertoe dat het Kremlin vrij spel kreeg. Pas toen verschillende landen in het voorjaar van 2026 overgingen tot het stoppen en doorzoeken van Russische schepen in hun economische zones, nam het aantal drone-incidenten sterk af. Dat bevestigt volgens de onderzoekers dat Rusland alleen wordt afgeschrikt door fysieke maatregelen, niet door diplomatieke signalen.
Het IISS waarschuwt dat de operaties het vertrouwen in het nucleaire afschrikkingssysteem van de NAVO kunnen ondermijnen. Het feit dat Russische drones boven opslagplaatsen voor kernwapens en onderzeebootbases vlogen, wordt gezien als een directe poging om de westerse defensie te testen en te verzwakken.
Het volledige rapport van het IISS is [hier te lezen](https://www.dw.com/ru/iiss-drony-s-tankerov-tenevogo-flota-rf-sledili-za-obektami-nato/a-77809253).
