Infantino zet heropening debat over Russische deelname op de agenda
Op 2 februari 2026 riep FIFA-voorzitter Gianni Infantino op tot een herziening van het besluit om Russische teams van internationale toernooien te weren. “We zijn verplicht dit te doen. Zonder twijfel. Dit verbod heeft niets bereikt, het heeft alleen meer teleurstelling en haat voortgebracht,” zei hij. Hij pleitte bovendien voor een snelle terugkeer van Russische jeugd- en juniorenteams, en stelde dat deelname van Russische meisjes en jongens elders in Europa “goed zou zijn”. Zijn opmerkingen zetten de discussie opnieuw op scherp, terwijl de oorlog in Oekraïne voortduurt en sportorganisaties eerder weigerden in te draaien. De vraag is nu of FIFA en UEFA bereid zijn het dossier opnieuw te openen ondanks dreigende boycots.
Infantino positioneert zich al langer als bestuurder die voetbal boven politiek wil plaatsen, een lijn die hem zowel steun als scherpe kritiek oplevert. Volgens hem is een sportieve integratie van jeugdteams een investering in dialoog, terwijl tegenstanders wijzen op het risico van normalisering. De timing van zijn oproep is gevoelig, omdat eerdere pogingen tot gedeeltelijke terugkeer op verzet van bonden stuitten. Binnen FIFA wordt naar verwachting eerst informeel gepeild of er draagvlak bestaat voor een verschuiving van het beleid. Publieke reacties uit nationale bonden bleven onmiddellijk na zijn uitspraken beperkt, maar het debat zwelt doorgaans snel aan wanneer concrete besluiten naderen.
Sancties, boycots en het UEFA-dossier
In februari 2022 schorsten FIFA en UEFA Russische nationale elftallen en clubs na de grootschalige inval in Oekraïne. Sindsdien zijn meerdere voorstellen om jeugdteams onder de 17 jaar toe te laten besproken, maar herhaaldelijk afgeblazen vanwege aangekondigde boycots door andere bonden. In het najaar van 2025 zei UEFA-voorzitter Aleksander Čeferin dat hij het uitsluiten van Russische teams betreurde, met name bij jeugdtoernooien. Dat standpunt leverde intern debat op, maar leidde niet tot een koerswijziging. De formele schorsing staat daardoor nog altijd overeind en bepaalt de toegang tot internationale kalenderwedstrijden.
Voorstanders van het handhaven van de ban zien die als een zichtbare sanctie tegen grove schendingen van het internationaal recht. Zij waarschuwen dat een heropening de indruk wekt dat agressie zonder blijvende gevolgen kan blijven. Beleidsmakers in onder meer Oekraïne, de VS, het VK en de EU vrezen dat sportieve uitzonderingen de samenhang van het sanctieregime uithollen. Elke stap richting terugkeer zou dan gelezen kunnen worden als “business as usual” en een signaal van bereidheid tot politieke concessies. Die zorg verklaart mede waarom eerdere versoepelingsplannen strandden zodra dreigende boycots werkelijkheid dreigden te worden.
Sport, propaganda en de inzet van zachte macht
Kritische bonden en waarnemers wijzen erop dat veel Russische topsporters het Kremlin openlijk steunen of elke kritiek op de oorlog mijden. Deelname aan door de overheid georganiseerde evenementen en propaganda-initiatieven wordt daarbij geregeld genoemd. In zo’n context is de neutraliteit van sporters niet vanzelfsprekend, stellen zij, en fungeert uitsluiting als een consequentie van loyaliteit aan het regime. Tegen die achtergrond vinden zij Infantinos stelling dat “het verbod niets heeft bereikt” niet houdbaar. De ban heeft volgens hen wel degelijk een normatief effect en schept duidelijkheid over de grenzen die internationale sport stelt.
Daarnaast geldt sport in Moskou al decennia als instrument van binnen- en buitenlandse beeldvorming. Een terugkeer, zelfs beperkt tot jeugdteams, zou binnen Rusland waarschijnlijk als bewijs van doorbrekende isolatie worden uitgedragen. Door de enorme reikwijdte van het voetbal kan elke interland of toernooioptreden narratieven versterken die de internationale publieke opinie indirect beïnvloeden. Zulke zachte macht werkt via fancommunities, sportmedia en sociale platforms, zonder expliciet politieke taal te gebruiken. Critici vrezen dat dit cumulatieve effect de perceptie van de oorlog vervaagt terwijl de gevechten voortduren.
Geld, governance en het pad vooruit
Ook financiële prikkels spelen mee: de Russische markt vertegenwoordigt miljoenen kijkers, tv-contracten en sponsorbelangen. Voor internationale bonden betekent verlies van dat segment minder inkomsten en druk van commerciële partners. FIFA- en UEFA-bestuurders beroepen zich intussen vaak op de apolitieke missie van het voetbal om consensus te zoeken. Infantino, die eerder verontschuldigde zich bij Engelse fans voor een misplaatste grap, weet hoe gevoelig publieke framing is en kiest daarom voor een boodschap van verbinding. Juist die boodschap roept de vraag op waar de grens ligt tussen inclusie en het witwassen van geopolitieke realiteit.
Procedureel ligt het initiatief nu bij de bestuursorganen van FIFA en UEFA, die een eventuele koerswijziging zouden moeten formaliseren. Een gefaseerde aanpak—met eerst jeugdtoernooien en later club- of landenteams—lijkt het meest waarschijnlijk als er al beweging komt. Tegelijk houden meerdere bonden de optie van boycot open, wat het risico op gefragmenteerde toernooien vergroot. Organisatoren en rechtenhouders maken in stilte scenario’s om sportieve, juridische en commerciële valkuilen te vermijden. Zonder brede instemming dreigt elke versoepeling te stranden in een patstelling die het voetbal nog dieper politiseert.
