Veel kleine en middelgrote bedrijven in Nederland missen nog altijd basismaatregelen voor cybersecurity, terwijl juist zij daardoor een aanzienlijk risico lopen op een cyberaanval. De NCTV waarschuwt daarvoor, met de aanval op Royal Dirkzwager in maart 2023 als sprekend voorbeeld.
Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruikt 5 procent van de Nederlandse mkb-bedrijven geen antivirussoftware. Ook heeft 17 procent geen afspraken om zwakke wachtwoorden te voorkomen, terwijl 18 procent geen MFA gebruikt, de extra beveiligingslaag bij het inloggen.
Daarnaast monitort 37 procent van de mkb-bedrijven zijn bedrijfsnetwerk niet actief. Een vergelijkbare groep legt ook niet vast hoe computersystemen of netwerken worden gebruikt, wat onderzoek na een aanval lastiger kan maken.
Royal Dirkzwager werd in maart 2023 digitaal gegijzeld toen alle gegevens op de servers door een criminele groep werden vergrendeld die losgeld eiste. Het bedrijf houdt scheepvaart in de gaten voor havens en offshoreplatformen, waardoor de aanval directe operationele gevolgen had.
Hoofd IT Nicolas Maes zegt dat het bedrijf tijdens de aanval het zicht op veertig offshoreplatformen kwijtraakte en helikopters moest inzetten om die te bewaken. Hij zegt ook dat Royal Dirkzwager kort daarvoor zijn bestanden, software en IT-omgeving naar externe servers had verhuisd, maar dat die nieuwe omgeving onvoldoende was beveiligd.
Volgens Maes ontbrak onder meer een limiet op het aantal inlogpogingen en was er geen MFA. Hij noemt de combinatie achteraf een gevaarlijke cocktail en zegt dat de aanval waarschijnlijk had kunnen worden voorkomen met een paar eenvoudige maatregelen.
Onderzoeker Martine Groen van Hogeschool Utrecht zegt dat veel hacks minder spectaculair zijn dan in films. “De meeste hacks zijn niet de spannende cyberaanvallen die je in films ziet”, zegt zij. “Meestal komt het door stommiteiten, zoals een makkelijk te raden wachtwoord.”
Vaisha Bernard van Eye Security zegt dat netwerkmonitoring cruciaal is. “Je wil dat er een alarm afgaat als er een aanvaller binnenkomt”, zegt zij. “Daarom moet je een soort camerasysteem op je netwerk installeren.”
Harm Teunis van ESET wijst erop dat de media vaak vooral grote aanvallen bij bekende bedrijven laten zien, terwijl veel mkb-bedrijven slachtoffer worden van cyberaanvallen waarbij gegevens van medewerkers of klanten worden gestolen. Groen zegt dat ondernemers beveiliging vaak uitstellen, onder meer omdat kennis ontbreekt en er weinig tijd is.
Maes zegt dat Royal Dirkzwager na de aanval wel basismaatregelen heeft ingevoerd. “Mijn advies aan andere bedrijven: regel dit nu. En niet als het te laat is.”

