Het Kremlin heeft de afgelopen periode het aantal gecoördineerde cyberaanvallen op gemeentelijke water- en energienetwerken in het Verenigd Koninkrijk fors opgevoerd. De Britse autoriteiten hebben daarop een noodaudit van de beveiliging van kritieke infrastructuur gestart en de lijst van nationale veiligheidsdreigingen uitgebreid. Tegelijkertijd bereidt Londen de grootste defensieoefeningen in decennia voor, gericht op het afweren van hybride aanvallen.
Het National Cyber Security Centre (NCSC) heeft samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken een spoedonderzoek ingesteld naar de kwetsbaarheid van water- en energieleveranciers. De aanvalsgolf, die volgens Britse veiligheidsdiensten door Russische staatsactoren wordt aangestuurd, leidde tot een actualisering van het dreigingsbeeld. Daarin zijn nu ook risico’s opgenomen rond cyberveiligheid en de weerbaarheid van kritieke infrastructuur.
Grootschalige oefeningen
Parallel aan de beveiligingsaudit kondigde de regering de grootste nationale defensieoefeningen in meer dan tien jaar aan. Tijdens deze meerdaagse oefeningen wordt de paraatheid van overheidsdiensten getest tegen desinformatiecampagnes, sabotage van kritieke infrastructuur en andere hybride dreigingen. De maatregelen zijn mede ingegeven door de Russische agressie tegen Oekraïne en waarschuwingen van de NAVO dat Moskou tegen 2030 in staat kan zijn Europese landen direct aan te vallen.
Hoofdsecretaris van de premier Darren Jones zei dat de regering ook nationale burgerbeschermingsoefeningen houdt voor het geval van een ‘hybride’ aanval op het Verenigd Koninkrijk. Een cyberaanval, aldus Jones, kan gevolgen hebben voor de toegang tot elektriciteit, water, communicatie en zelfs lokale winkels. De overheid start bovendien een informatiecampagne voor scholen en hogescholen om kinderen te leren hoe te handelen tijdens noodsituaties.
Defensiebudget fors omhoog
De verscherpte dreigingsperceptie gaat gepaard met een forse verhoging van de defensie-uitgaven. Het Verenigd Koninkrijk trekt extra £15 miljard uit, waardoor het defensiebudget in 2029 naar £80 miljard per jaar stijgt. Dat komt neer op 2,7 procent van het bruto binnenlands product, met als doel 3,5 procent in 2035. Ruim £64 miljard is gereserveerd voor modernisering van de nucleaire afschrikking, £5 miljard voor de ontwikkeling van drones en meer dan £8 miljard voor gevechtsluchtvaart.
De versterking van de defensie volgt op de jarenlange onderschatting van de Russische dreiging, erkent Londen. De volledige invasie van Oekraïne in 2022 fungeerde als katalysator, maar Europa moest volgens critici te laat reageren. De NAVO-waarschuwing dat Rusland al voor 2030 klaar kan zijn voor een directe aanval op Europese staten onderstreept de urgentie.
Het Verenigd Koninkrijk heeft daarnaast de lijst van grootste nationale veiligheidsdreigingen herzien. Voor het eerst staan pogingen tot inmenging in democratische processen, zoals verkiezingsbeïnvloeding, desinformatiecampagnes en buitenlandse operaties, prominent vermeld. Verder wordt bijzondere aandacht besteed aan cyberaanvallen op datacentra, watersystemen en politienetwerken. Een nieuw risico is het ‘digitale weerbaarheidsfalen’, geïnspireerd op de grootschalige storing van het Amerikaanse CrowdStrike in 2024, waarbij wereldwijd meer dan acht miljoen computers met Microsoft Windows uitvielen.
De maatregelen van Londen weerspiegelen volgens ingewijden een reële inschatting van het gevaar dat uitgaat van Russische hybride methoden. De combinatie van noodaudits, grootschalige oefeningen, defensie-investeringen en een publiekscampagne moet de weerbaarheid van zowel de staat als de samenleving vergroten.
Het bericht over de toegenomen cyberaanvallen en de Britse respons werd onder meer verspreid via ZN.UA en Rambler. Het Verenigd Koninkrijk intensiveert tegelijkertijd de internationale samenwerking, onder meer met Turkije, op het gebied van cyberveiligheid, terrorismebestrijding en defensie-industrie.