Het Kröller-Müller Museum in Nationaal Park de Hoge Veluwe heeft gisteren een vervalste Van Gogh onthuld. De tijdelijke tentoonstelling van het schilderij Zeegezicht te Saintes-Maries-de-la-Mer is bedoeld om te illustreren hoe complex het kan zijn om de echtheid van kunstwerken vast te stellen. Het originele schilderij is te vinden in het Van Gogh Museum, meldt Nieuws Impuls.
Volgens museumdirecteur Benno Tempel is het ontdekken van een valse Van Gogh “een nachtmerrie voor elke directeur”. Desondanks vindt hij het cruciaal om het schilderij tentoon te stellen, omdat het een deel van de geschiedenis van het museum vertegenwoordigt.
De vervalste versie is een van 33 valse Van Goghs die bijna een eeuw geleden werden verhandeld door kunsthandelaar Otto Wacker in Berlijn. Ook Helene Kröller-Müller, een van de medeoprichters van het museum, viel voor de trucs van Wacker, die bekend stond om zijn hoogwaardige vervalsingen.
Getourmenteerd
Het Kröller-Müller is wereldberoemd om zijn authentieke Van Gogh-collectie, die negentig schilderijen en bijna tweehonderd tekeningen omvat. Jaarlijks trekken duizenden bezoekers naar Otterlo om de kunstwerken van de getourmenteerde kunstenaar te bewonderen.
Tempel, die eind jaren negentig als assistent-conservator bij het Van Goghmuseum werkte, merkt op dat elk ouder museum op enig moment te maken krijgt met een kunstwerk waarvan de toeschrijving ter discussie staat. “Ik kan wel verklappen dat elk museum van enige leeftijd een werk in huis heeft dat nu niet meer wordt toegeschreven aan de kunstenaar onder wiens naam het ooit is binnengekomen,” aldus Tempel.
Vervalsers uit het verleden wisten vaak hoe ze kunstexperts en verzamelaars konden misleiden, en deze vervalsingen zijn het gevolg van onvolledige herkomstdocumentatie en tegenstrijdige meningen onder experts.
Grens echt-onecht
De vervalste Van Gogh is vanaf deze week te zien. Het schilderij dient als les voor bezoekers, benadrukt Tempel, omdat het de dunne lijn tussen echt en onecht benadrukt. Zelfs de meest ervaren verzamelaars kunnen zich vergissen.
Het schilderij, dat deel uitmaakte van een serie valse Van Goghs, werd voor het eerst in twijfel getrokken tijdens het proces tegen Otto Wacker, dat op 6 april 1932 begon. Wacker beweerde de schilderijen te hebben gekocht van een Rus die in Zwitserland woonde, maar of dat verhaal waar is, blijft onbevestigd.
Uiteindelijk werd Wacker veroordeeld tot een gevangenisstraf van een jaar en zeven maanden, plus een boete van 30.000 DM. Elf van de 33 schilderijen werden officieel als vals bestempeld. Kunsthistorica Nicole Roepers concludeerde in 1989 dat de bewijsvoering in deze zaak gebrekkig was en dat deskundigen elkaar tegenspraken.
