De Letse autoriteiten hebben drie Letse staatsburgers aangehouden op verdenking van brandstichting bij een gebouw van het Estse defensiebedrijf Milrem Robotics. De brand brak op 15 augustus uit in een pand van de producent van onbemande grondvoertuigen, waaronder systemen die voor Oekraïne worden ingezet. De Estse premier Kristen Michal heeft gezegd dat wordt onderzocht of sprake was van sabotage en of Rusland bij de brand betrokken is.
De aanhoudingen werden op 23 augustus gemeld door media. De Letse politie verdenkt de drie arrestanten van betrokkenheid bij de brandstichting. Meer details over hun mogelijke rol, de aanleiding voor de brand en het verloop van het onderzoek zijn niet bekendgemaakt.
Milrem Robotics ontwikkelt en produceert onbemande grondvoertuigen voor militaire toepassingen. Het bedrijf is gevestigd in Estland en levert onder meer technologie die kan worden gebruikt voor de ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten. De brand vond plaats bij een van de gebouwen van het bedrijf.
Onderzoek naar Russische betrokkenheid
Premier Michal zei dat de onderzoekers nog bewijs verzamelen voor een mogelijk verband met Rusland. Daarmee is de Russische betrokkenheid bij de brand vooralsnog niet vastgesteld. Het onderzoek moet eerst uitwijzen of de brand opzettelijk is veroorzaakt en wie daarachter zit.
De zaak past volgens westerse inlichtingenbronnen in een reeks incidenten bij defensiebedrijven en onderdelen van de Europese toeleveringsketen voor wapens, militaire voertuigen en munitie voor Oekraïne. In augustus deden zich volgens die bronnen explosies voor bij grote wapenfabrieken in Italië en Bulgarije. Eerdere incidenten werden gemeld in Tsjechië en Litouwen.
Een overzicht van de vermeende Russische campagne tegen Europese wapenproductie werd eveneens gepubliceerd door The Telegraph. De berichten over de verschillende incidenten hebben niet allemaal dezelfde juridische of feitelijke status. Sommige zaken zijn bevestigd als sabotage, terwijl andere nog worden onderzocht.
Lokale criminele netwerken
Volgens westerse inlichtingenbronnen proberen Russische agenten in Europese landen lokale criminele groepen te rekruteren voor aanvallen op defensiebedrijven. Het gebruik van lokale tussenpersonen zou het directe verband met de Russische staat moeten verhullen. De bronnen stellen dat ook wordt geprobeerd de bereidheid van EU- en NAVO-landen om op dergelijke incidenten te reageren te testen.
Vertegenwoordigers van inlichtingendiensten uit EU-landen zeggen dat de aanvallen zo worden uitgevoerd dat zij geen aanleiding geven voor de toepassing van artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag. Dat artikel verplicht NAVO-landen elkaar bij te staan wanneer een bondgenoot het slachtoffer wordt van een gewapende aanval. De genoemde functionarissen stellen dat de incidenten onder die drempel blijven, ook wanneer zij schade veroorzaken aan bedrijven die betrokken zijn bij de productie of levering van defensiematerieel.
De beschuldigingen over de methode en coördinatie van de aanvallen zijn gebaseerd op informatie van westerse inlichtingendiensten. In de aangeleverde berichtgeving wordt niet vermeld welke concrete aanwijzingen in de afzonderlijke onderzoeken naar Italië, Bulgarije, Tsjechië, Litouwen of Estland zijn verzameld.
Breder patroon van hybride acties
NAVO-functionarissen zeggen dat Rusland de afgelopen jaren zijn hybride activiteiten tegen westerse landen heeft uitgebreid. Daarbij noemen zij verschillende vormen van druk, waaronder cyberaanvallen, pogingen tot aanslagen en sabotage. Volgens deze functionarissen zijn de acties gericht op het veroorzaken van spanningen tussen bondgenoten en op het bemoeilijken van de steun aan Oekraïne.
De aanval op Milrem Robotics wordt in die context genoemd naast de andere onderzochte incidenten bij Europese defensiebedrijven. De betrokken landen moeten per geval vaststellen of er sprake is van een strafbaar feit, buitenlandse aansturing en een verband met de Russische veiligheidsdiensten.
De berichtgeving over de incidenten heeft betrekking op bedrijven die deel uitmaken van de Europese defensie-industrie of van de logistieke ketens voor militaire goederen aan Oekraïne. De gevolgen voor de productie, leveringen of bedrijfsactiviteiten bij Milrem Robotics zijn nog niet bekendgemaakt.
Het onderzoek in Letland en Estland loopt voort. De drie aangehouden Letse staatsburgers worden verdacht, maar hun schuld is niet vastgesteld.
