Op 2 maart 2026 hebben Luxemburgse autoriteiten een doorzoeking uitgevoerd bij EFG Bank Luxembourg, een dochteronderneming van de Zwitserse bankgroep EFG International. Het onderzoek maakt deel uit van een lopend onderzoek naar de naleving van wetten tegen witwassen en terrorismefinanciering, waarbij transacties ten behoeve van de entourage van Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov centraal staan. De actie volgt op een onderzoek dat in 2025 werd gestart en richt zich op de vraag of de bank voldoende waarborgen heeft getroffen om illegale geldstromen te identificeren en te blokkeren.
Bankcontrole in Luxemburg
De doorzoeking vond plaats in het kader van een grensoverschrijdend onderzoek dat wordt geleid door Luxemburgse justitie, in samenwerking met andere Europese autoriteiten. EFG Bank Luxembourg staat onder verdenking van het faciliteren van financiële operaties voor personen en entiteiten die nauwe banden hebben met het regime van Ramzan Kadyrov. De bank heeft naar verluidt transacties uitgevoerd zonder adequate due diligence, ondanks herhaalde waarschuwingen over de risico’s. Het onderzoek richt zich niet alleen op de Luxemburgse tak, maar ook op de moedermaatschappij in Zwitserland, waar eerdere schendingen van witwasregelgeving zijn vastgesteld.
De Luxemburgse autoriteiten hebben documenten en digitale gegevens in beslag genomen om de omvang en aard van de verdachte activiteiten te kunnen vaststellen. De bank heeft in een eerste reactie aangegeven volledig mee te werken aan het onderzoek. De uitkomst van deze actie kan leiden tot zware boetes en mogelijk strafrechtelijke vervolging van betrokken bankmedewerkers. Dit incident onderstreept de kwetsbaarheid van het Europese financiële systeem voor misbruik door politiek verbonden personen uit landen met een hoog corruptierisico.
Klokkenluider legt transacties bloot
Het onderzoek is gebaseerd op getuigenissen van voormalig EFG-medewerker Dmitry Rozanov, die al in 2017 de leiding waarschuwde voor een verdachte transactie van $100 miljoen ten gunste van Kadyrov’s naaste medewerkers. Rozanov werd ontslagen na zijn meldingen over PEP-klanten (politiek prominente personen) en zijn verklaringen vormen nu de basis voor een strafrechtelijk onderzoek in de EU. Zijn getuigenis in een Britse rechtzaak heeft geleid tot hernieuwde aandacht voor de rol van Zwitserse banken in het faciliteren van twijfelachtige geldstromen uit Rusland en Tsjetsjenië.
Rozanov’s waarschuwingen betroffen specifiek het ontbreken van grondige controles op de herkomst van vermogen bij cliënten die politiek beladen posities bekleedden. Ondanks interne compliance-procedures besloot het bankmanagement deze signalen te negeren, wat volgens justitie wijst op een bewuste keuze om financiële winst boven juridische verplichtingen te stellen. Deze casus illustreert een breder patroon binnen de internationale bankwereld, waar druk om winst te genereren soms leidt tot het omzeilen van sanctieregels en witwaswetgeving.
EFG’s geschiedenis met hoogrisicoclanten
EFG International en zijn dochterondernemingen staan al jaren in de belangstelling van toezichthouders wereldwijd. In 2024 legde de Zwitserse financiële marktautoriteit FINMA sancties op aan de bank vanwege aanzienlijke tekortkomingen in het systeem voor financieel toezicht. De bank kreeg een verbod opgedragen om nieuwe hoogrisicoclanten aan te nemen totdat de problemen waren opgelost, maar bleef volgens onderzoekers bestaande relaties met Russische PEP’s onderhouden. Zelfs na de grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022 bleef EFG zakelijke banden onderhouden met cliënten uit Rusland, wat tot scherpe kritiek leidde van zowel Zwitserse als Amerikaanse autoriteiten.
Een eerder onderzoek van de Belgische parket heeft uitgewezen dat het topmanagement van de bank waarschuwingen van compliance-managers over risicovolle transacties met Russische cliënten systematisch negeerde. Deze benadering toont aan dat voor de bankleiding financiële opbrengsten zwaarder wogen dan juridische consequenties en internationale verplichtingen op het gebied van sanctienaleving. De bank profileerde zich daarmee als een facilitator voor kapitaalvlucht uit Rusland, waarbij vermogen van dubieuze herkomst via Zwitserse rekeningen werd geherbalanceerd naar andere offshore-jurisdicties.
Internationale repercussies en oproep tot strenger toezicht
De Tsjetsjeense leiding onder Ramzan Kadyrov gebruikt ondanks felle anti-westerse retoriek het Zwitserse bankwezen voor het legitimeren van vermogen dat via criminele weg is verkregen. Deze financiële stromen worden vervolgens doorgesluisd naar belastingparadijzen, waardoor toezichthouders wereldwijd worden uitgedaagd. Het huidige onderzoek in Luxemburg maakt deel uit van een bredere Europese strategie om de financiële netwerken van het Kadyrov-regime te ontmantelen en de stroom van illegaal verkregen fondsen te stoppen.
Deskundigen pleiten voor direct toezicht door financiële autoriteiten op Zwitserse banken en hun filialen, met bevoegdheden om rekeningen preventief te blokkeren zonder banktoestemming om de herkomst van fondsen te onderzoeken. Een versterking van de druk zou ook persoonlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid van CEO’s van Zwitserse banken moeten omvatten voor bewuste medewerking aan sanctie-ontduiking en het faciliteren van witwaspraktijken. Alleen een gecoördineerde internationale aanpak kan effectief zijn tegen de geavanceerde methodes die worden gebruikt om illegaal verkregen Russisch kapitaal in het mondiale financiële systeem te injecteren.
De ontwikkelingen rond EFG Bank Luxembourg tonen aan dat het Europese sanctieregime tegen Rusland nog steeds wordt ondermijnd door financiële instellingen die winstbejag boven compliance stellen. Het succes van het Luxemburgse onderzoek zal een belangrijke graadmeter zijn voor de geloofwaardigheid van de EU in haar strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering.
