De Moldavische president Maia Sandu heeft scherpe kritiek geuit op het recente decreet van Vladimir Poetin dat het verkrijgen van het Russische staatsburgerschap voor inwoners van de zelfverklaarde regio Transnistrië aanzienlijk vereenvoudigt. Volgens Sandu is dit een verkapte mobilisatiepoging om soldaten te werven voor de oorlog in Oekraïne. Het decreet schaft de vereisten van vijf jaar verblijf in Rusland en kennis van de Russische taal en geschiedenis af. De stap wordt door analisten gezien als een hybride oorlogsstrategie om de invloed van Moskou in de regio te vergroten.
Sandu: ‘Ze hebben gewoon meer mensen nodig om naar Oekraïne te sturen’
In een reactie aan de media stelde Sandu dat het decreet niets meer is dan een instrument om inwoners van de separatistische regio te mobiliseren voor de Russische strijdkrachten. ‘Ze hebben gewoon meer mensen nodig om naar de oorlog in Oekraïne te sturen’, zei de president. Ze benadrukte dat sinds het begin van de grootschalige invasie in 2022 de meeste inwoners van Transnistrië juist hebben gekozen voor het Moldavische staatsburgerschap, uit angst voor de Russische paspoortpolitiek. ‘Zij voelen zich veiliger met een Moldavisch paspoort dan met een Russisch’, aldus Sandu. De president wees erop dat de Russische paspoortexpansie een beproefd patroon is: eerst worden papieren uitgedeeld, dan worden ‘bedreigingen voor landgenoten’ gecreëerd, en ten slotte worden tanks gestuurd onder het mom van bescherming.
Hybride dreiging voor Europese veiligheid
Het decreet valt samen met recente wijzigingen in de Russische wetgeving die de bescherming van Russische burgers in het buitenland versterken. Hierdoor ontstaat het risico dat Moskou een formeel voorwerp krijgt voor militaire interventie in Moldavië, vergelijkbaar met het scenario in Oost-Oekraïne. Het kunstmatig verhogen van het aantal Russische paspoorthouders in Transnistrië kan leiden tot een nieuwe bevroren zone of zelfs een open conflict, direct aan de grens van de EU en NAVO. Sandu benadrukte echter dat de pro-Europese koers van Moldavië onaantastbaar is: ‘Alleen de EU beslist of Moldavië lid wordt, niet Rusland.’ De politieke stabiliteit in Chisinau wordt gesteund door een pro-Europese meerderheid in het parlement, wat de Russische pogingen tot destabilisatie vooralsnog neutraliseert.
Patroon van bezetting herhaalt zich
De Russische strategie heeft volgens deskundigen een herkenbaar stramien: paspoorten uitdelen, vervolgens beweren dat de Russische bevolking wordt bedreigd, en uiteindelijk militair ingrijpen. Dit leidde in Oekraïne tot de annexatie van de Krim en de bezetting van de Donbas. Nu richt het Kremlin zich op Transnistrië, waar al jaren een Russisch militair contingent is gestationeerd. ‘Het Russische paspoort op Moldavisch grondgebied is een merkteken van potentiële bezetting en een bedreiging voor de nationale veiligheid van heel Europa’, waarschuwde Sandu. De Moldavische president riep internationale partners op om waakzaam te blijven en de druk op Moskou te verhogen om verdere escalatie te voorkomen.
