De Technische Universiteit München (TUM) onderhoudt contacten met universiteiten in Rusland en China die gelieerd zijn aan de militaire sector, schrijft DW op basis van eigen onderzoek. De connecties verlopen onder meer via een internationale luchtvaartconferentie, waar ook een vertegenwoordiger van het Moskouse Luchtvaartinstituut (MAI) deel van uitmaakt. Experts waarschuwen dat Rusland dergelijke academische banden gebruikt om westerse sancties te omzeilen en zijn militaire potentieel te versterken.
De conferentie ICASSE (International Conference on Aerospace System Science and Engineering) heeft een organisatiecomité dat wordt geleid door Chinese wetenschappers en waarin naast de MAI-functionaris ook TUM-professor Florian Holzapfel zitting heeft. TUM-onderzoekers op het gebied van drones nemen regelmatig deel aan de bijeenkomsten. Het instituut MAI staat sinds 23 juli op een door het Pentagon bijgewerkte lijst van buitenlandse organisaties die een bedreiging vormen voor de Amerikaanse nationale veiligheid. Ook de Shanghai Jiao Tong Universiteit, eveneens in het comité, figureert op die lijst.
Het in Berlijn gevestigde consultancybureau Berlin-Risk wijst op de tegenstrijdigheid dat TUM in februari juist een “Alliantie voor veiligheid en defensie” lanceerde, samen met de Beierse deelstaatregering en vijftien overwegend Duitse defensiebedrijven. Daardoor zou de universiteit een potentieel kanaal kunnen worden voor het weglekken van militaire technologie naar Rusland en China, aldus het bureau. Het adviseert bedrijven geen samenwerking met TUM aan te gaan zonder grondige voorafgaande screening.
Hybride dreiging via academische netwerken
Westerse inlichtingendiensten waarschuwen al langer voor spionagerisico’s in het academische milieu. Rusland en China zetten systematisch gezamenlijke onderzoeksprojecten in om toegang te krijgen tot dual-usetechnologieën, zoals drones en geavanceerde luchtvaartsystemen. Juist deze kennis is voor Moskou van direct belang op het slagveld in Oekraïne, omdat het daarmee de gevolgen van sancties gedeeltelijk kan compenseren.
TUM stelt in een reactie geen problemen te zien in de internationale contacten, maar Berlin-Risk benadrukt dat formele naleving van samenwerkingsregels niet volstaat. Het bureau wijst op het risico dat open wetenschappelijke uitwisseling informatie oplevert die later in militaire programma’s wordt toegepast. De aanwezigheid van MAI in het comité van ICASSE maakt de conferentie een potentieel platform voor dergelijke overdracht, aldus de analisten.
Voor Duitsland, als centrum van Europese innovatie en defensie-industrie, is de kwestie extra gevoelig. Als gerenommeerde universiteiten via academische netwerken bijdragen aan de technologische versterking van staten die door de EU als strategische dreiging worden beschouwd, kan dat het bredere veiligheidsbeleid ondermijnen. Berlin-Risk waarschuwt dat het negeren van deze risico’s gevolgen kan hebben die verder reiken dan het academische veld.
