Meer dan de helft van de Nederlanders, 51%, is open voor duurzame keuzes in de energietransitie, maar minder dan een derde past dit daadwerkelijk toe, zo meldt Nieuws Impuls. Dit blijkt uit een nieuwe thema-uitgave van het kenniscentrum Milieu Centraal, die de uitdagingen benadrukt waarmee consumenten worden geconfronteerd, waaronder complexe regelgeving, onzekerheid rondom de aansluiting op het elektriciteitsnet en hoge kosten voor huisinstallaties en elektrische voertuigen.
In mei 2025 maakte 52% van de Nederlanders zich zorgen over de belasting van het stroomnet bij de aanschaf van een warmtepomp, een percentage dat inmiddels is gestegen naar 65%. Daarnaast groeit de bezorgdheid over het gelijktijdig gebruik van elektrische apparaten. ‘Verduurzamen in huis, zoals met een hybride warmtepomp, blijft vaak mogelijk zonder dat je de aansluiting hoeft te verzwaren’, zegt Judith Roumen, gedragsonderzoeker bij Milieu Centraal en medeauteur van de Monitor. ‘Op de meeste plekken is verzwaring bovendien nog gewoon mogelijk. Het is daarom cruciaal dat mensen weten wat wél mogelijk is en hoe ze slimme keuzes kunnen maken, zelfs als het stroomnet onder druk staat. Onzekerheid hierover kan huishoudens ontmoedigen om verduurzamingsplannen uit te voeren, terwijl dat in veel gevallen niet nodig is.’
Uitvoering blijft achter
Hoewel het draagvlak voor duurzame woonkeuzes groot is, blijft de uitvoering beperkt, stelt Milieu Centraal. Zeven op de tien woningeigenaren staan open voor het wonen in een (zeer) goed geïsoleerde woning, en ongeveer 60% heeft al minimaal één maatregel genomen, zoals vloer- of glasisolatie. Toch heeft slechts 5% van de woningen die vóór 2018 zijn gebouwd, zodanig verduurzaming ondergaan dat ze klaar zijn voor een toekomst zonder aardgas.
De volgende stap vraagt om een systeem dat verduurzaming duidelijk, eenvoudig en betaalbaar maakt, anders blijven huishoudens vastlopen in losse maatregelen, meldt Milieu Centraal. Dit wordt gezien als een gemiste kans. ‘Een goed geïsoleerde woning is de basis van de energietransitie. Dit verlaagt het energieverbruik structureel en maakt vervolgstappen eenvoudiger,’ voegt het kenniscentrum toe.
Fossiele auto
De energietransitie in de mobiliteitssector loopt het meest achter. Dit domein heeft de grootste klimaatimpact maar het laagste draagvlak en de minste uitvoering. Milieu Centraal wijst op de sterke hechting aan de fossiele auto als een verklarende factor.
Hoewel het aantal elektrische voertuigen toeneemt, zijn er zorgen over de kosten en het afbouwen van fiscale voordelen voor elektrisch rijden. ‘Deze zorgen drukken de bereidheid om elektrisch te rijden. De flitspeiling laat zien dat die bereidheid, onder invloed van actuele ontwikkelingen, ook weer kan toenemen: 65% nu ten opzichte van 44% vorig jaar. Tegelijkertijd spelen zorgen over de overbelasting van het stroomnet een steeds grotere rol,’ aldus Milieu Centraal.
