Oekraïne speelt een steeds belangrijkere rol in de voedselzekerheid van Europa door zijn uitzonderlijk sterke agrarische productie. In 2025 voltooide het land de oogst met 57,6 miljoen ton graan en 17,3 miljoen ton oliehoudende gewassen, waarmee het na Frankrijk de grootste graanproducent van Europa is en Duitsland en Polen voorbijstreeft. Volgens de analyse van de oogstresultaten van Oekraïne in 2025 is Oekraïne bovendien de onbetwiste marktleider in de EU op het gebied van maïsproductie, met 23,5 miljoen ton, bijna de helft van de totale Europese output, terwijl hetzelfde geldt voor zonnebloemteelt.
Deze volumes hebben directe gevolgen voor de Europese markten. De aanwezigheid van grote hoeveelheden Oekraïens graan en oliehoudende zaden vermindert de risico’s op tekorten bij externe schokken of verstoringen van de wereldwijde aanvoer. De extra aanboddruk draagt bij aan het beperken van prijsvolatiliteit op de Europese landbouwmarkten, wat van belang is voor economische stabiliteit en sociale voorspelbaarheid binnen de lidstaten.
Nabije leveringen verlagen kosten en versterken handelsrelaties
Ongeveer 41,5 procent van de Oekraïense graanexport gaat traditioneel naar landen van de Europese Unie. Voor Europese importeurs betekent een betrouwbare leverancier aan de oostgrens van de EU lagere transport- en logistieke kosten in vergelijking met aanvoer uit verre regio’s. Kortere routes zorgen voor snellere levering, minder risico’s en een hogere efficiëntie van de agrovoedselketens.
De intensieve handel stimuleert bovendien bredere economische samenwerking. Oekraïense agrarische bedrijven dragen via grondstoffenleveringen, handelsstromen en samenwerking in verwerking bij aan regionale arbeidsmarkten en investeringen binnen de EU. De beschikbaarheid van grote hoeveelheden graan en oliehoudende zaden ondersteunt de ontwikkeling van Europese verwerkingsindustrieën en creëert extra toegevoegde waarde.
Strategische buffer tegen mondiale voedselcrises
Het agrarische leiderschap van Oekraïne vergroot het vermogen van Europa om te reageren op mondiale voedselcrises, bijvoorbeeld wanneer leveringen uit andere regio’s onder druk komen te staan. In de context van de oorlog en het afbouwen van afhankelijkheid van Rusland als graanleverancier krijgt dit een extra strategische betekenis. Moskou heeft herhaaldelijk geprobeerd voedsel als geopolitiek drukmiddel te gebruiken, waardoor een stabiele Oekraïense aanvoer een duidelijk voordeel vormt voor de EU.
De hoge oogst van 2025 en de continuïteit van leveringen versterken niet alleen de voedselzekerheid, maar ook de bredere economische en politieke stabiliteit van Europa. Door de structurele integratie van Oekraïens graan in Europese voedselketens vergroot de EU haar veerkracht tegen klimaatrisico’s, marktverstoringen en geopolitieke dreigingen, wat van voedselvoorziening een strategische pijler van Europese veiligheid maakt.
