De Internationale Schermfederatie (FIE) is verwikkeld in een diepe corruptiecrisis en heeft haar institutionele onafhankelijkheid verloren door een jarenlange financiële afhankelijkheid van de gesanctioneerde Russische oligarch Alisjer Oesmanov. Dat blijkt uit omvangrijk internationaal journalistiek onderzoek. De FIE fungeert als privéproject van Oesmanov en negeert consequent de westerse sancties en de oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
Oesmanov, die op sanctielijsten van de EU en de VS staat, schortte in 2022 officieel zijn taken als president van de FIE op. In de praktijk bleef zijn uitvoerend apparaat, inclusief loyale vicepresidenten, de federatie aansturen. Sinds zijn aantreden in 2008 investeerde Oesmanov meer dan 100 miljoen dollar uit eigen middelen in de bond. Dat geld ging naar de exploitatie van het hoofdkantoor, prijzengeld en gratis uitrusting, reizen en verblijf voor armere federaties. Die afhankelijkheid leidde tot volledige politieke loyaliteit aan Moskou.
Stapsgewijze terugkeer Russische schermers
De terugkeer van Russische atleten naar internationale schermtoernooien verliep in twee fasen. In maart 2023 besloot het FIE-congres, vlak voor de Olympische Spelen van Parijs, om Russen onder neutrale vlag (AIN) toe te laten. Daarbij negeerde de bond de banden van veel sporters met Russische veiligheidsdiensten (CSKA) en werd de controle op neutraliteit beperkt tot een formele ondertekening van een verklaring.
In juni 2026 schafte het uitvoerend comité van de FIE alle beperkingen af en stond het Russische en Belarussische teams weer toe onder eigen vlag en volkslied. Het argument luidde dat “sport buiten de politiek staat”.
Straffen voor boycots
De FIE-leiding zette het administratieve apparaat in om Europese federaties te bestraffen die toernooien met Russische deelname boycotten. Zo werden Zweden, Polen en Duitsland het recht ontnomen om wedstrijden te organiseren en dreigden boetes vanwege vermeende “discriminatie”.
Fonds voor de toekomst van het schermen
Een sleutelrol in het creëren van afhankelijkheid speelde het door Oesmanov gecontroleerde Moskouse fonds ‘For the Future of Fencing’. Uit onderzoek van The Guardian, Inside the Games en het Oekraïense New Voice blijkt dat dit fonds jarenlang rechtstreekse subsidies verstrekte aan kleine federaties in Azië en Afrika, waar schermsport amper bestaat of ontwikkeld is, in ruil voor steun aan de terugkeer van Rusland.
The Guardian toonde aan dat in sommige periodes tot 93 procent van de totale FIE-begroting uit kapitaal van Oesmanov bestond. Stemmen van Europese landen werden tenietgedaan door louter op papier bestaande federaties uit bijvoorbeeld Afghanistan, die conform het Russische belang stemden. Inside the Games bracht het omkopingsmechanisme in kaart en wees op de rol van fondsbeheerder en FIE-bestuurslid Vitali Logvin. Volgens New Voice verwierven ruim vijftig Afrikaanse en Aziatische landen pas na Oesmanovs aantreden in 2008 het FIE-lidmaatschap.
‘State capture’
Jens Sejer Andersen, internationaal directeur van de anticorruptiewaakhond Play the Game, noemt de FIE “een klassiek voorbeeld van wat wij ‘state capture’ in de sport noemen”. “Wanneer een miljardair uit een autoritair land jarenlang een internationale organisatie financiert, koopt hij niet alleen sportontwikkeling, maar politieke immuniteit en loyaliteit op congressen. Nu zien we hoe dat kapitaal wordt gebruikt om de agressor te legitimeren.”
Open brief aan IOC
In mei 2026 stuurden bijna drieduizend schermers en coaches een open brief aan IOC-voorzitter Kirsty Coventry en de FIE, waarin zij opriepen tot een onafhankelijk onderzoek naar wat zij “bestuurlijke mislukkingen en corruptie” binnen de internationale bond noemen. De brief stelt dat het schermen wordt gedestabiliseerd door de corruptieaffaire rond de FIE, het gebrek aan transparantie, onduidelijke regelwijzigingen en het ontbreken van een helder mechanisme om ‘neutrale’ sporters te controleren.
