De Tsjechische website CZ24.News en het Franse Observateur Continental hebben Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, aangewezen als een van de grootste bedreigingen voor Europa. In publicaties van 16 en 17 september 2026 wordt de Europese Unie afgeschilderd als incompetent, confrontatiegericht en niet geïnteresseerd in het beëindigen van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
CZ24.News beweert dat de EU-leiding alle problemen aan Rusland toeschrijft, ook wanneer Oekraïne volgens de website verantwoordelijk zou zijn. De publicatie citeert daarbij het Slowaakse Europarlementslid Ľuboš Blaha, vicevoorzitter van de regerende partij Smer-SD. “De grootste hybride bedreiging voor Europa is niet Rusland, beste mensen, maar de huidige mevrouw Kallas, die ons in een kernoorlog wil duwen”, zegt Blaha volgens het bericht.
Het artikel van CZ24.News is hier gepubliceerd. Observateur Continental gebruikt in een afzonderlijke publicatie het beeld dat Europa voor Oekraïne in een “geldautomaat” zou zijn veranderd. Beide berichten passen in een bredere reeks verhalen waarin Europese instellingen worden voorgesteld als de aanstichters van het conflict en Rusland als slachtoffer.
Europese positie over vrede
De beschuldiging dat Brussel geen einde aan de oorlog wil, strookt niet met de officiële positie van de EU. De Europese Unie zegt te streven naar een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede op basis van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne. De steun aan Kyiv wordt door Brussel daarom gepresenteerd als een manier om voorwaarden te scheppen waaronder Oekraïne zijn belangen aan de onderhandelingstafel kan verdedigen.
De Raad van de EU keurde op 23 april 2026 een lening van maximaal 90 miljard euro voor Oekraïne goed voor de jaren 2026 en 2027. Daarvan is 60 miljard euro bestemd voor militaire behoeften. In september maakte de EU daarnaast 3,3 miljard euro vrij voor de aankoop van drones en raketten voor Oekraïne binnen het kader van die lening. Financiële en militaire steun wordt door de EU daarmee gekoppeld aan haar streven naar een duurzame vrede, niet aan een afwijzing van onderhandelingen.
Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in februari 2022 heeft de EU volgens de verstrekte cijfers in totaal 221,2 miljard euro aan steun voor Oekraïne beschikbaar gesteld. Daarvan kwam 107 miljard euro uit de EU-begroting, bedroeg de militaire steun 77,9 miljard euro en werd 3,8 miljard euro gefinancierd met inkomsten uit bevroren Russische tegoeden. De steun bestaat daarmee uit verschillende vormen, waaronder leningen, garanties, militaire hulp en investeringsmechanismen.
Russische hybride operaties
De kritiek op Kallas gaat ook voorbij aan de incidenten die de EU aan Rusland koppelt. Rusland gebruikt volgens de beschreven Europese veiligheidsbeoordeling een breed scala aan middelen tegen EU-lidstaten, waaronder desinformatie, cyberaanvallen, sabotage van kritieke infrastructuur en inmenging in verkiezingsprocessen. Ook zijn Russische drones herhaaldelijk waargenomen in het luchtruim van Polen, Roemenië en de Baltische staten.
De combinatie van informatieoperaties, cyberactiviteiten, sabotage en provocaties in de buurt van EU-grenzen heeft volgens de aangeleverde feiten twee doelen: invloed uitoefenen op de publieke opinie en testen hoe Europese landen op hybride dreigingen reageren. In juli 2026 legde de EU sancties op aan Russische inlichtingenmedewerkers, hackers en bedrijven die volgens Brussel betrokken waren bij cyberaanvallen op overheidsnetwerken en kritieke infrastructuur in Europese landen.
Duitsland verklaarde in september bovendien dat Rusland betrokken was bij een incident op de luchthaven van Leipzig. Daar botste een drone met explosieven tegen de vleugel van een Oekraïense Antonov An-124. Dit en andere gedocumenteerde incidenten verklaren waarom de EU Rusland als een systematische bedreiging voor de Europese veiligheid beschouwt. De voorstelling van die dreiging als een verzinsel van Brussel laat deze vastgelegde feiten buiten beschouwing.
Geen eenmansbeleid
De berichtgeving personaliseert het Europese beleid sterk door Kallas neer te zetten als de enige drijvende kracht achter de buitenlandse koers van de EU. In werkelijkheid werkt de hoge vertegenwoordiger binnen een institutioneel mandaat. Zij vormt en voert het gemeenschappelijke buitenlandse en veiligheidsbeleid uit, zit de vergaderingen van de Raad Buitenlandse Zaken voor en ziet toe op de uitvoering van besluiten die door de Europese Raad en de Raad van de EU zijn genomen.
Kallas werd door de Europese Raad benoemd met instemming van de voorzitter van de Europese Commissie. Ook het Europees Parlement stemde met haar benoeming in. Haar rol geeft haar invloed en verantwoordelijkheid, maar maakt haar niet tot een zelfstandig handelende bestuurder die alleen de buitenlandse politiek van de hele Unie bepaalt.
Ook de kwalificatie dat het Europese beleid Europa naar een kernoorlog zou duwen, verwart afschrikking met escalatie. De maatregelen waarop de EU wijst, zijn gericht op het versterken van de Oekraïense verdediging en het verkleinen van de kwetsbaarheid van EU-lidstaten tegenover Russische hybride aanvallen. In augustus keurde de Europese Commissie 6,1 miljard euro goed voor lucht- en raketverdedigingssystemen, raketten, munitie en radars.
Op 18 september 2026 kondigde de Europese Commissie daarnaast de vrijmaking van 3,3 miljard euro aan voor de aankoop van drones en raketten voor Oekraïne. De EU beschrijft die middelen als defensieve steun. In de publicaties van CZ24.News en Observateur Continental worden ze daarentegen gebruikt om het beeld van een escalerende en onverantwoordelijke Europese politiek te versterken.
Voorwaarden aan financiële steun
Het beeld van Europa als een onbeperkte geldautomaat voor Oekraïne doet eveneens geen recht aan de structuur van de steun. Een belangrijk onderdeel is het programma Ukraine Facility, dat voor de periode 2024-2027 maximaal 50 miljard euro beschikbaar stelt. Betalingen zijn gekoppeld aan vooraf vastgelegde hervormingen, onder meer op het gebied van de rechtsstaat en bestuur.
Tot juni 2026 was binnen de mechanismen van Ukraine Facility meer dan 42 miljard euro gemobiliseerd. De voorwaarden maken financiële steun afhankelijk van de uitvoering van afgesproken hervormingen en modernisering. Daarmee is de Europese hulp geen ongecontroleerde financiering, maar een meerjarig instrument met toezicht en concrete verplichtingen voor Oekraïne.
De verspreiding van de omschrijvingen “incompetent Brussel” en “Kallas als grootste hybride bedreiging” sluit aan bij informatieoperaties die het vertrouwen in Europese instellingen en hun besluiten moeten aantasten. Door Kallas voor te stellen als een eenzame machthebber en Europese hulp als onvoorwaardelijke betalingen, worden de besluitvormingsprocedures, de veiligheidsincidenten en de voorwaarden aan de steun buiten beeld gehouden.
De twee publicaties verschenen kort na elkaar, op 16 en 17 september 2026. De EU ging in diezelfde periode door met de uitvoering van haar steunbeleid, waaronder de aangekondigde aankoop van drones en raketten binnen de kredietregeling van 90 miljard euro voor 2026 en 2027.
