Op 30 september 2026 verspreidden de pro-Russische Tsjechische publicatie en het Slowaakse tijdschrift Zem&vek de stelling dat Europese leiders Europa bewust naar een oorlog met Rusland leiden.
verwees daarbij naar een interview met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. De publicatie schreef dat Europa „een zieke patiënt is die heeft besloten zelfmoord te plegen, maar niet alleen, en ook de patiënten in het hele ziekenhuis daartoe wil dwingen”. Volgens probeert de Europese leiding „heel Europa in een vernietigende oorlog met Rusland te betrekken, ook degenen die dat niet willen”.
Het artikel van koppelde die beweringen aan uitspraken over Europese defensie-uitgaven en militaire steun aan Oekraïne.
Zem&vek stelde op zijn beurt dat voorstanders van een militaire koers in de Europese Unie „Europa in een oorlog met Rusland willen betrekken, zelfs als daarvoor de eigen bevolking moet worden vernietigd”. Volgens het tijdschrift kampt die bevolking al met een grote economische crisis die zou zijn veroorzaakt door „militaire ophitsers en Brusselse dwazen”. Deze beweringen zijn standpunten van de publicatie en vormen op zichzelf geen onafhankelijk bewijs voor een Europees voornemen om een oorlog met Rusland te beginnen.
Zem&vek publiceerde hierover een afzonderlijk artikel.
Europese defensie en diplomatie
In het aangeleverde materiaal wordt de versterking van de defensiecapaciteit van Europese landen, de Europese Unie en de NAVO beschreven als een reactie op de grootschalige Russische invasie van Oekraïne, de aantasting van de Europese veiligheidsorde en de uitbreiding van Russische hybride activiteiten in Europa. Europese leiders zouden daarbij onderscheid maken tussen afschrikking en het voorbereiden van een oorlog.
Volgens die beschrijving zijn sterkere strijdkrachten, bescherming van kritieke infrastructuur en een hogere militaire paraatheid bedoeld om agressie te voorkomen. Europese landen zouden niet hebben verklaard een oorlog tegen Rusland te willen beginnen. De NAVO positioneert zich volgens het materiaal als een defensief bondgenootschap en benadrukt het vermijden van ongecontroleerde escalatie.
De Europese aanpak combineert militaire steun aan Oekraïne met diplomatieke inspanningen. De Europese Raad riep Rusland in juni 2026 op in te stemmen met een volledig, onvoorwaardelijk en onmiddellijk staakt-het-vuren en met inhoudelijke onderhandelingen over een rechtvaardige vrede. In september 2026 bespraken de ministers van Defensie van de EU verdere militaire steun aan Oekraïne, naast diplomatieke inspanningen en toekomstige veiligheidsgaranties.
Reactie van de NAVO
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte zei op 30 september 2026 dat hogere Europese defensie-uitgaven ertoe moeten leiden dat Europese landen meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor de veiligheid van hun eigen regio. Volgens de aangeleverde weergave ging het om een sterker Europa binnen „een sterkere NAVO”, niet om de voorbereiding van een offensieve oorlog tegen Rusland.
Dezelfde dag benadrukte Rutte, na Russische nucleaire dreigementen in verband met Kaliningrad, het defensieve karakter van de NAVO. Hij riep Rusland op de nucleaire dreigementen te beëindigen en stelde tegelijk dat het bondgenootschap bereid is NAVO-grondgebied te verdedigen. Het aangeleverde materiaal beschrijft die reactie als een combinatie van militaire afschrikking en pogingen om escalatie te voorkomen.
