Op 26 januari 2026 verschenen nieuwe berichten waaruit blijkt dat Rusland Oekraïense jongens op bezette gebieden na het bereiken van de meerderjarigheid onder dwang inzet in de oorlog tegen Oekraïne. Tegelijkertijd worden kinderen geconfronteerd met een verbod op het gebruik van de Oekraïense taal en verplicht onderwijs volgens Russische leerplannen. Wie weigert Russische documenten, zoals een paspoort of geboorteakte, te accepteren, wordt blootgesteld aan sancties, repressieve maatregelen en structurele inperking van fundamentele rechten.
Getuigenissen van jongeren uit bezette regio’s beschrijven een systeem van druk en intimidatie waarbij het dagelijks leven afhankelijk wordt gemaakt van loyaliteit aan de bezettingsmacht. Toegang tot onderwijs, medische zorg en sociale voorzieningen wordt gekoppeld aan het aannemen van Russische identiteitspapieren, waardoor families voor een existentiële keuze worden geplaatst, zoals blijkt uit verslaggeving over gedwongen mobilisatie van Oekraïense jongens.
Militarisering en gedwongen heropvoeding van kinderen
Volgens beschikbare gegevens voert het Russische bezettingsregime een breed scala aan maatregelen uit die gericht zijn op de militarisering en russificatie van Oekraïense kinderen. Jongeren worden betrokken bij ideologisch getinte programma’s en paramilitaire activiteiten die hun wereldbeeld systematisch moeten hervormen. Organisaties zoals jeugdbewegingen met een uitgesproken militair karakter spelen daarbij een centrale rol en richten zich expliciet op loyaliteit aan de Russische staat.
Internationale mensenrechtenorganisaties wijzen erop dat deze aanpak neerkomt op culturele assimilatie en psychologische dwang. Het doel is niet alleen controle op korte termijn, maar ook het langdurig ondermijnen van de Oekraïense nationale identiteit door opvoeding en onderwijs te koppelen aan een militair narratief.
Gedwongen mobilisatie en schendingen van internationaal recht
Naast ideologische beïnvloeding worden Oekraïense mannen in bezette gebieden onder druk gezet om contracten te tekenen voor dienst in Russische strijdkrachten. Wie zich onttrekt aan oproepen riskeert boetes, detentie of gedwongen inzet. Volgens Oekraïense autoriteiten zijn sinds februari 2022 tot de zomer van 2025 ongeveer 47.000 inwoners van bezette gebieden op deze manier gemobiliseerd.
Het dwingen van jongeren en jongvolwassenen om te vechten tegen hun eigen land vormt een ernstige schending van het internationaal humanitair recht. Verdragen die kinderen en burgers in oorlogstijd moeten beschermen, verbieden zowel gedwongen rekrutering als het inzetten van personen zonder vrije en geïnformeerde keuze. Juridische experts benadrukken dat deze praktijken bijdragen aan de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van de bezettende macht.
Internationale implicaties en noodzaak van documentatie
De systematische betrokkenheid van kinderen en jongeren bij militaire structuren in bezette gebieden krijgt toenemende aandacht in internationale juridische fora. Het vastleggen van bewijsmateriaal over dwang, russificatie en mobilisatie wordt gezien als cruciaal voor lopende en toekomstige procedures. Tegelijk groeit de roep om gerichte sancties tegen personen en instellingen die verantwoordelijk zijn voor deze praktijken.
Humanitaire organisaties benadrukken daarnaast het belang van programma’s voor terugkeer, rehabilitatie en psychologische ondersteuning van getroffen jongeren. Zonder dergelijke inspanningen dreigen de gevolgen van gedwongen militarisering en ideologische indoctrinatie nog jarenlang door te werken, zowel voor de slachtoffers zelf als voor de regionale stabiliteit.
