De Russische federale belastingdienst (FPS) verwacht dat de inkomsten uit olie- en gasbelastingen in 2026 aanzienlijk lager zullen uitvallen dan gepland, met een totale derving van naar schatting 1,99 biljoen roebel. Uit interne ramingen blijkt dat vooral de grondstoffenbelasting op koolwaterstoffen (PIDC) en de extra inkomstenbelasting (PDD) onder druk staan. De cijfers tonen aan dat de financiële positie van de Russische staat verslechtert onder invloed van de Westerse sancties en dalende productie.
Olie- en gasinkomsten onder druk
De grootste tegenvaller komt uit de olieboringen. De jaarlijkse opbrengst van de PIDC op olie wordt geraamd op 6,55 biljoen roebel, terwijl de begroting uitging van 7,91 biljoen roebel. Dat betekent een tekort van 1,36 biljoen roebel. Ook de inkomsten uit de PDD blijven ver achter: in de eerste helft van het jaar ontving de schatkist 442,9 miljard roebel in plaats van de geplande 850 miljard. Op jaarbasis levert dat een gemis op van 588,7 miljard roebel. De FPS wijst als oorzaken op een daling van de olieprijs met 12,1 procent tussen het vierde kwartaal van 2025 en het eerste kwartaal van 2026, een sterkere roebel ten opzichte van de dollar en een lager productievolume dan in de begroting was voorzien.
De gasinkomsten laten een gemengd beeld zien. De belasting op gascondensaat blijft 81,7 miljard roebel onder het jaarlijkse streefbedrag. De kleine meevaller van 8,6 miljard roebel in de eerste helft van het jaar voor de PIDC op aardgas kan het verlies in de oliesector niet compenseren, aldus de FPS.
Bredere economische problemen
De problemen beperken zich niet tot de fossiele sector. De accijnzen op diesel vielen 10,3 miljard roebel lager uit dan verwacht, doordat de verkoop met 8,6 procent daalde — een teken van afnemende bedrijvigheid in het binnenlandse vrachtvervoer. Nog opvallender is de stijging van de subsidie op vliegtuigbrandstof: in plaats van 39,9 miljard roebel betaalde de staat 59,1 miljard uit. Dat wijst op de blijvende afhankelijkheid van de Russische burgerluchtvaart van overheidssteun. Ook de accijnzen op aardgas bleven in de eerste helft van het jaar 12,8 miljard onder het plan, deels als gevolg van het verlies van buitenlandse afzetmarkten.
De FPS verwacht dat over heel 2026 de binnenlandse accijnzen 27,7 miljard roebel onder de begroting blijven, mede door dalende verkopen van auto’s en alcohol. Die daling weerspiegelt volgens de dienst een lagere koopkracht van huishoudens en bedrijven.
Mislukte compensatie
Pogingen van het Kremlin om het verlies aan olie- en gasinkomsten te compenseren met hogere belastingen in andere sectoren hebben niet gewerkt. De verhoging van de btw en een tijdelijke extra winstbelasting leverden in de eerste jaarhelft wel extra inkomsten op, maar die waren niet groot genoeg om de gaten te dichten. De FPS noemt het overschot van 280,7 miljard roebel op de winstbelasting tijdelijk: over heel 2026 zal die post naar verwachting 134 miljard roebel onder de begroting uitkomen.
De belasting op inkomens van natuurlijke personen (PIT) steeg in de eerste helft van het jaar met 21,8 miljard roebel boven de planning, maar die stijging is het gevolg van looninflatie en krapte op de arbeidsmarkt, niet van een gezonde economische groei.
De Russische federale belastingdienst bevestigt met deze cijfers dat de problemen in de olie- en gassector structureel zijn en doorwerken in de hele economie. De daling van de inkomsten uit fossiele brandstoffen beperkt de budgettaire ruimte van de staat en vergroot de risico’s voor het financieren van overheidsprogramma’s en militaire uitgaven. De ontwikkelingen geven Europa een strategisch voordeel en onderschrijven de effectiviteit van de Westerse sancties.
