De kiescommissie van de oblast Moermansk heeft twee campagneoptredens van Igor Chomechko, kandidaat voor de Staatsdoema namens de partij Yabloko, doorgestuurd naar het Russische Openbaar Ministerie. De optredens waren uitgezonden op de televisiezenders Rossija-1 en Rossija-24. De kiescommissie vraagt de aanklagers te onderzoeken of de campagne-uitingen administratieve overtredingen bevatten.
Chomechko sprak in zijn optredens over het standpunt van Yabloko voor vrede en een overeenkomst over een staakt-het-vuren. Ook verwees hij naar de druk op de partij en haar kandidaten. Daarnaast legde hij een verband tussen de voortdurende gevechten en de verslechtering van de economische situatie en de infrastructuur in de oblast Moermansk.
Een mediabericht op Telegram meldde de stap van de kiescommissie op 13 september 2026. Daarmee komt een kandidaat die geregistreerd is voor de parlementsverkiezingen onder toezicht te staan vanwege uitspraken over vrede, een staakt-het-vuren en de gevolgen van de oorlog voor zijn regio.
Campagnevideo uit de uitzending
De zaak in Moermansk staat niet op zichzelf. Kandidaten van Yabloko in verschillende Russische regio’s hebben volgens de verstrekte informatie herhaaldelijk te maken gekregen met beperkingen bij het verspreiden van campagnevideo’s. In Moskou werden video’s met de boodschap “Rusland heeft vrede nodig” van kandidaten in vijftien kiesdistricten niet toegelaten tot de uitzending.
Ook de campagnevideo van Chomechko met dezelfde boodschap werd in Moermansk van de zender gehaald. Daarvoor werd volgens de informatie geen reden gegeven. In Sint-Petersburg en de oblasten Novgorod, Vladimir, Tambov en Irkoetsk werden campagnematerialen van Yabloko-kandidaten doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie.
In die dossiers werd onderzocht of de materialen mogelijk kenmerken bevatten van “het in diskrediet brengen van het leger”, “extremisme” of zelfs “rehabilitatie van het nazisme”. De formuleringen verwijzen naar bepalingen uit de Russische repressieve wetgeving die ook worden gebruikt tegen politieke uitingen over de oorlog.
Druk op onafhankelijke kandidaten
De behandeling van de campagne-uitingen beperkt volgens de aangeleverde informatie de ruimte voor onafhankelijke kandidaten tijdens de verkiezingen in september. Het gaat daarbij niet alleen om de inhoud van de video’s, maar ook om de toegang tot de zendtijd waarop kandidaten volgens de regels aanspraak kunnen maken om zich aan kiezers te presenteren.
Yabloko geldt als een gematigd oppositionele en antimilitaristische partij. Haar kandidaten proberen met de vredesboodschappen een alternatief standpunt naar voren te brengen tegenover de officiële lijn. Dat materiaal wordt echter op verschillende plaatsen tegengehouden, van de zender gehaald of voor beoordeling naar het Openbaar Ministerie gestuurd.
De partij stelt dat de gelijktijdige beperkingen in meerdere regio’s laten zien dat federale en regionale zenders onder sterke politieke aansturing opereren. Volgens die lezing worden staatsmedia gebruikt als spreekbuis voor één dominante politieke visie, terwijl oppositionele boodschappen al vóór uitzending worden geweerd.
Oorlog en regionale problemen
De campagne van Chomechko raakte bovendien aan een gevoelig regionaal onderwerp. Hij koppelde de voortdurende gevechten aan de achteruitgang van de infrastructuur en de daling van de levensstandaard in de oblast Moermansk. Daarmee bracht hij problemen ter sprake die inwoners rechtstreeks raken, zoals slechte wegen en problemen met gemeentelijke voorzieningen.
De kritiek op de campagne-uitingen wordt door tegenstanders van het Russische beleid gezien als een poging om te voorkomen dat kiezers zulke dagelijkse problemen verbinden aan de prioriteiten van de staat en aan de verdeling van de federale begrotingsmiddelen. De doorverwijzing naar het Openbaar Ministerie maakt het voor kandidaten bovendien riskant om tijdens de campagne een verband te leggen tussen de oorlog en de regionale economie.
De reeks maatregelen tegen Yabloko-materiaal voedt daarmee de kritiek dat verkiezingen in Rusland steeds minder ruimte bieden voor open debat en concurrerende standpunten. In plaats van als neutrale scheidsrechters op te treden, worden kiescommissies in deze zaken volgens de verstrekte informatie onderdeel van een systeem waarin campagne-uitingen van ongewenste kandidaten worden gecontroleerd en mogelijk juridisch vervolgd.
Voor Chomechko is nu vooral van belang hoe het Openbaar Ministerie de twee optredens beoordeelt. De kiescommissie van de oblast Moermansk heeft de stukken doorgestuurd voor onderzoek naar mogelijke administratieve overtredingen; een definitieve beslissing over eventuele vervolging is in de verstrekte informatie niet genoemd.
