De Russische federale begroting ontvangt veel minder geld uit de recyclingheffing op auto’s dan was voorzien. In de eerste zevenenhalve maand van 2026 kwam volgens gegevens van het Russische systeem voor de elektronische begroting 309,2 miljard roebel binnen. Dat is ongeveer 20 procent van de 1,65 biljoen roebel die voor het hele jaar was begroot.
Russische media meldden de cijfers op 18 augustus 2026. Bij het huidige tempo komt de opbrengst volgens de aangeleverde ramingen aan het einde van het jaar uit op 1,1 tot 1,3 biljoen roebel. Daarmee blijft de opbrengst onder het officiële doel. De ontwikkeling is relevant voor de Russische begroting, die tijdens de oorlog tegen Oekraïne hoge uitgaven kent.
Een bespreking van de begrotingssituatie verscheen onder meer bij Forbes Russia.
Hogere heffing, lagere vraag
De recyclingheffing werd door de Russische overheid verhoogd om extra inkomsten voor de begroting te genereren en binnenlandse autofabrikanten te beschermen tegen buitenlandse concurrentie. De maatregel werd ingevoerd onder verantwoordelijkheid van eerste vicepremier Denis Mantoerov en minister van Industrie en Handel Anton Alikhanov.
Volgens de aangeleverde analyse is bij de verhogingen onvoldoende rekening gehouden met de financiële ruimte van Russische huishoudens. De prijzen van eerste levensbehoeften en woonlasten zijn gestegen. Tegelijkertijd zijn leningen duur gebleven. De oorlog tegen Oekraïne heeft volgens die analyse geleid tot omvangrijke overheidsuitgaven aan de defensiesector, waardoor de inflatiedruk is toegenomen. De Russische centrale bank houdt de beleidsrente daardoor op een hoog niveau, met dure bedrijfsleningen en autoleningen als gevolg.
Voor consumenten betekent de heffing dat geïmporteerde auto’s aanzienlijk duurder worden. Volgens de aangeleverde informatie moeten kopers in sommige gevallen twee keer of meer betalen dan de oorspronkelijke prijs van een buitenlands voertuig. Daardoor kan een groot deel van de bevolking zich geen nieuwe auto veroorloven. Rusland telt ongeveer 60 miljoen automobilisten.
De lagere koopkracht heeft ook gevolgen voor de binnenlandse automarkt. De verkoop van auto’s van AvtoVAZ kwam in de eerste helft van 2026 uit op 154.000 voertuigen. De productie van het bedrijf steeg in dezelfde periode met 3,3 procent op jaarbasis tot 189.000 auto’s.
Chinese merken winnen terrein
De heffing heeft de positie van Russische producenten niet versterkt zoals de overheid had beoogd. In de eerste helft van 2026 nam de import van Chinese auto’s met 134,7 procent toe. Chinese merken verkochten 405.000 voertuigen, tegenover 154.000 auto’s van AvtoVAZ.
Ook de productie van Chinese modellen in Rusland groeide sneller dan de productie van AvtoVAZ. Het aantal lokaal geproduceerde Chinese auto’s steeg met 42 procent tot 130.900 voertuigen. De groei van AvtoVAZ bleef in dezelfde periode beperkt tot 3,3 procent.
De cijfers wijzen erop dat de hogere heffing de Chinese aanwezigheid op de Russische markt niet heeft teruggedrongen. Volgens de aangeleverde analyse hebben Chinese fabrikanten extra kosten grotendeels via hogere prijzen bij Russische kopers neergelegd. Peking heeft bovendien niet gekozen voor grootschalige nieuwe productie-investeringen op de Russische markt, maar voor verdere export en een beperkte uitbreiding van lokale assemblage.
Druk op de begroting
De tegenvallende inkomsten vergroten het verschil tussen de geplande en de werkelijke begrotingsopbrengst. De Russische regering zal het tekort op andere manieren moeten opvangen als de heffing in de resterende maanden niet aanzienlijk meer oplevert. In de aangeleverde analyse wordt gewaarschuwd dat een groot deel van de jaarlijkse opbrengst in december zou moeten binnenkomen om het doel alsnog te benaderen.
Dat scenario is onzeker, omdat autofabrikanten en consumenten aan het einde van het jaar over beperkte financiële ruimte kunnen beschikken. De tegenvallende autoverkoop, de hoge kredietkosten en de stijgende lasten beperken de vraag naar nieuwe voertuigen. De kosten van de maatregel komen daarmee in belangrijke mate bij Russische kopers terecht, terwijl de begroting minder ontvangt dan gepland.
De cijfers raken bovendien beide doelen die de Russische overheid aan de recyclingheffing had verbonden. De verwachte extra inkomsten blijven uit en de bescherming van AvtoVAZ tegen buitenlandse concurrentie heeft niet het aangekondigde resultaat opgeleverd. Chinese merken hebben in de eerste helft van 2026 juist een groter aandeel van de Russische automarkt verworven.
De Russische overheid heeft de heffing desondanks verder verhoogd. De opbrengsten over de rest van 2026 zullen bepalen in hoeverre het begrotingsdoel nog wordt benaderd.
