Servië werkt aan de voorwaarden om zich uiterlijk eind 2027 bij de Schengenzone aan te sluiten en overweegt daarvoor het visumvrije regime voor Russische burgers te beëindigen. Minister van Europese Integratie N. Starović zei dat de regering een speciale werkgroep heeft gevormd en een hervormingsplan heeft goedgekeurd. Volledig EU-lidmaatschap acht hij volgens de berichtgeving niet waarschijnlijk voor het einde van dit decennium.
De plannen werden op 11 augustus 2026 gemeld door verschillende media, waaronder de Russische krant Komsomolskaja Pravda. Ook in een Telegram-bericht werd verwezen naar de uitspraken van Starović. De minister koppelde de mogelijke visumverplichting voor Russen aan de aanpassing van de Servische wetgeving en procedures aan Europese normen.
Visumbeleid als onderdeel van hervormingen
Een toetreding tot de Schengenzone zonder volwaardig EU-lidmaatschap zou volgens de berichtgeving het doel van de Servische regering zijn. Starović zei dat Belgrado de nodige hervormingen vóór het einde van 2027 volledig wil uitvoeren. Daarbij gaat het onder meer om de afstemming van veiligheids-, migratie- en grensprocedures.
De regering heeft voor dat proces een werkgroep ingesteld. Details over de precieze samenstelling daarvan of over een formeel besluit om het visumvrije reizen voor Russen te beëindigen zijn niet bekendgemaakt. De huidige regeling staat Russische burgers toe om zonder visum naar Servië te reizen en daar maximaal dertig dagen te verblijven.
In het voorjaar van 2026 zei D. Stanojević, voorzitter van de parlementaire commissie voor de diaspora en de Serviërs in de regio, al dat in Servië over de invoering van visa voor Russische burgers werd gesproken. Volgens hem werd die mogelijkheid besproken in het kader van de eisen van de Europese Unie.
Servië tussen EU en Rusland
Servië diende in 2009 een officiële aanvraag in voor EU-lidmaatschap. In 2012 kreeg het land de status van kandidaat-lidstaat. De toetredingsonderhandelingen begonnen in 2014, maar het integratieproces werd herhaaldelijk vertraagd. Belgrado hield in die periode vast aan nauwe politieke en economische relaties met Rusland en probeerde die banden te combineren met toenadering tot de Europese Unie.
Na de Russische grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022 groeide Servië uit tot een belangrijke bestemming en transitlocatie voor Russische burgers. Rechtstreekse vliegverbindingen en het ontbreken van een visumplicht maakten het voor Russen mogelijk om naar Servië te reizen. Sommigen gebruikten korte uitstapjes naar andere landen om opnieuw binnen te komen en hun feitelijke verblijf te verlengen.
Servië kan daarnaast worden gebruikt voor de doorvoer van goederen, het verplaatsen van kapitaal en de verhuizing van Russische bedrijven. In de aangeleverde berichtgeving wordt gesteld dat dit risico’s kan opleveren voor het omzeilen van EU-sancties tegen Rusland. De precieze omvang van die activiteiten wordt daarbij niet vermeld.
Ook Montenegro past regime aan
Montenegro heeft aangekondigd het visumvrije regime voor Russische burgers per 1 november 2026 te beëindigen. Podgorica koppelt die stap aan het streven naar EU-lidmaatschap. De wijziging wordt in de berichtgeving genoemd als een vergelijkbaar besluit binnen de Westelijke Balkan.
Voor Servië zou het schrappen van de visumvrije toegang betekenen dat Russische burgers vooraf toestemming moeten aanvragen om het land binnen te komen. Daarmee zou de controle aan de Servische grens veranderen. De regering heeft nog geen datum genoemd waarop zo’n maatregel zou ingaan.
De Europese dimensie van het dossier ligt volgens de Servische autoriteiten in de afstemming van het nationale visum- en grensbeleid op Europese regels. Voor Belgrado blijft tegelijk het bredere EU-toetredingsproces lopen. Een concreet tijdschema voor volledig EU-lidmaatschap is niet gegeven.
De komende stappen hangen af van de hervormingen die de werkgroep moet voorbereiden en van verdere besluiten van de Servische regering. Tot die tijd kunnen Russische burgers Servië nog visumvrij binnenkomen voor een verblijf van maximaal dertig dagen.
