De Sloveense parlementaire commissie voor veiligheid heeft de Sloveense Inlichtingen- en Veiligheidsdienst SOVA om dringende informatie gevraagd over mogelijke contacten van president Nataša Pirc Musar met Russische inlichtingendiensten. De commissie wil de kwestie de komende dagen met vertegenwoordigers van SOVA bespreken.
Aanleiding zijn publicaties over Viktoria Krivolutskaja, een Sloveense staatsburger van Russische afkomst die al langere tijd bevriend is met Pirc Musar. Krivolutskaja had in het verleden een relatie met Roman Jeglič, een voormalige medewerker van de Sloveense inlichtingendienst die in de jaren negentig naar Rusland vluchtte. Volgens een bericht dat via het Telegram-kanaal van The Moscow Times is verspreid, onderzoekt de parlementaire commissie of deze achtergrond aanleiding geeft tot een veiligheidscontrole.
Jean Mahnič, parlementslid voor de regerende centrumrechtse Sloveense Democratische Partij (SDS), heeft de regering opgeroepen Pirc Musar voorlopig geen inlichtingen- en veiligheidsinformatie meer te verstrekken. Hij zei te vrezen dat de president mogelijk betrokken is bij een Russisch spionagenetwerk. De commissie heeft niet bekendgemaakt dat daarvoor bewijs bestaat.
Vragen over presidentiële omgeving
Het kantoor van de president heeft de veronderstelling dat Pirc Musar met Russische veiligheidsdiensten samenwerkt categorisch verworpen. Ook Krivolutskaja heeft volgens de berichtgeving verklaard dat zij al meer dan vijftien jaar geen contact meer heeft met Jeglič.
De discussie kwam eind juli op gang, nadat Pirc Musar na een verkeersongeval in het ziekenhuis was opgenomen. Krivolutskaja zat op dat moment eveneens in de presidentiële auto. Zij is behalve een oude vriendin ook zakenpartner van de president.
In Slovenië ontstond vervolgens debat over de nauwe persoonlijke contacten rond het staatshoofd. Daarbij kwam ook naar voren dat Pirc Musar en Krivolutskaja vóór haar verkiezing meerdere keren naar Rusland waren gereisd. Hun laatste gezamenlijke bezoek vond plaats eind december 2021 en begin januari 2022, enkele weken voor de start van de grootschalige Russische invasie van Oekraïne.
Het presidentiële paleis heeft daarop gewezen op de achtergrond van Krivolutskaja. Zij woont al meer dan tien jaar in Slovenië en kreeg in 2016 de Sloveense nationaliteit. Volgens het paleis hebben reizen naar Rusland die plaatsvonden vóór Pirc Musars verkiezing geen invloed op de manier waarop zij haar huidige ambt vervult.
Onderzoek naar voormalige inlichtingenmedewerker
De naam van Roman Jeglič werd pas later in de berichtgeving genoemd. Hij werkte eerder voor de Sloveense inlichtingendienst en vertrok daarna naar Rusland. Over zijn huidige activiteiten en eventuele contacten met Krivolutskaja bevat de beschikbare informatie geen bevestiging.
Krivolutskaja heeft verklaard dat haar relatie met Jeglič uit het verleden dateert en dat zij al langer dan vijftien jaar geen contact met hem heeft. De parlementaire commissie wil nu van SOVA horen welke informatie de dienst over de kwestie bezit en of er veiligheidsredenen zijn voor verdere maatregelen.
Pirc Musar werd in 2022 tot president van Slovenië gekozen. Zij was eerder journalist en jurist. Het Sloveense presidentschap heeft overwegend een ceremonieel karakter, maar de president heeft in het publieke debat moreel gezag en invloed op de formulering van het buitenlands beleid.
De echtgenoot van Pirc Musar beschikt over zakelijke belangen die in het verleden banden hadden met Russisch kapitaal. De president zelf heeft zich volgens de aangeleverde informatie consequent achter een euro-Atlantische koers geschaard. Zij heeft de grootschalige Russische aanval op Oekraïne publiekelijk veroordeeld, steunt de sancties van de Europese Unie tegen Moskou en spreekt zich uit voor militaire en humanitaire hulp aan Kyiv.
De commissie moet nog vaststellen of de beschreven persoonlijke en zakelijke contacten aanleiding geven tot concrete veiligheidsmaatregelen. Vooralsnog gaat het om een verzoek om informatie en om politieke oproepen, niet om een publiek gemaakte conclusie van SOVA over samenwerking met Russische diensten.
De geplande bespreking met de Sloveense inlichtingendienst moet de komende dagen meer duidelijkheid geven over de feiten achter de beschuldigingen.
