Meer dan de helft van de Nederlandse dorpen en buurten heeft belangrijke voorzieningen zoals huisartsen en supermarkten zien verdwijnen of verder weg zien komen, meldt Nieuws Impuls.
Volgens ruimtelijk wetenschapper Suzan Christiaanse is dit probleem niet voor iedereen even zorgelijk. “Voor mensen die al een afstand moeten rijden voor hun werk is het geen ramp als de supermarkt verder weg is,” zegt ze.
Echter, Christiaanse ontdekte dat 85 procent van de bewoners in het Groningse dorp Ulrum negatief oordeelt over de sluiting van de supermarkt, terwijl slechts 72 procent er daadwerkelijk gebruik van maakte. “Het verlies van voorzieningen beïnvloedt het gemeenschapsgevoel, zelfs als je er niet direct gebruik van maakt,” voegt ze toe.
Liever geen forensendorp
Voor ouderen is de situatie kritischer. Voor hen is een winkel vaak meer dan alleen een plek om boodschappen te doen. “Zij vragen zich af: waar ontmoeten mensen elkaar?” legt Christiaanse uit. Bovendien vervult een supermarkt vaak meerdere functies, zoals het zijn van een pakketpunt of het verstrekken van medicijnen.
Christiaanse merkt op dat het verdwijnen van een school kan leiden tot verdere isolatie. Kinderen die vriendschappen sluiten in een andere dorp, kunnen snel hun eigen sportverenigingen in de verdrukking brengen. “Mensen willen geen forensendorp zijn, maar streven naar een zelfstandige gemeenschap,” concludeert ze.
Mensen kennen elkaar, op straat groet je elkaar. Dat is gemeenschapsgevoel.
Onderzoek toont aan dat actieve inwoners essentieel zijn voor het welzijn van een dorp. In Ophemert, bijvoorbeeld, houdt een ‘dorpsraad’ overleg met het lokale bestuur over mogelijkheden om voorzieningen in stand te houden. Dankzij vrijwilligers blijft het dorpshuis in gebruik, al zijn ook daar de voorzieningen onder druk komen te staan.
Fraai gelegen aan de Waal
In Varik is er nog leven op straat: ouderen wandelen, kinderen fietsen van school naar huis, en gezinnen maken een wandeling langs de Waal. Ankie Zoutendijk prijst de natuur en de rust in het dorp, maar erkent dat er niet veel voorzieningen zijn.
Toch zijn bewoners blij met de gemeenschapszin in Varik. De Toevershof, een dorpshuis, wordt vaak verhuurd voor privéfeestjes, maar dit betekent ook dat voorzieningen, zoals de patatservice, niet altijd beschikbaar zijn.
In het verleden waren er meer faciliteiten, zoals een bloemist en een bakker, maar die zijn verdwenen. “Voor ouderen of mensen afhankelijk van het openbaar vervoer zijn de afstanden naar andere dorpen een probleem,” stelt Frits. Hij wijst op het belang van sociale cohesie in het dorp en het gemeenschapsgevoel dat daarmee gepaard gaat.
