De Italiaanse generaal Roberto Vannacci pleitte in 2021, enkele maanden voor de Russische invasie van Oekraïne, voor nauwere betrekkingen tussen Rome en Moskou. Ook stelde hij voor om gezamenlijke militaire oefeningen met de Russische strijdkrachten te organiseren, vooral op het gebied van logistiek en de genie.
Dat zei de voormalige Britse militaire attaché in Moskou, John Forman, in een interview met Fanpage.it, zo meldden media op 10 september 2026. Volgens Forman ging het om voorstellen die Vannacci deed voordat Rusland zijn grootschalige aanval op Oekraïne begon.
De onthulling raakt aan de toenmalige positie van Vannacci binnen de Italiaanse diplomatieke dienst in Rusland. Zijn pleidooi voor intensievere contacten met Moskou en gezamenlijke oefeningen ging volgens de politieke beoordeling rond de kwestie verder dan de koers die de Italiaanse regering destijds volgde.
Voorstellen voor samenwerking
De voorgestelde oefeningen zouden zich volgens Forman in het bijzonder hebben gericht op logistiek en militaire ingenieurseenheden. Het ging daarmee niet alleen om politieke contacten, maar ook om praktische samenwerking tussen de Italiaanse en Russische krijgsmacht. De bron vermeldt niet dat de oefeningen daadwerkelijk hebben plaatsgevonden.
Juist dat onderscheid is van belang. De beschikbare informatie gaat over een voorstel van Vannacci en niet over een uitgevoerd trainingsprogramma of een formeel besluit van de Italiaanse regering. Wel wordt het voorstel aangehaald als aanwijzing voor zijn houding tegenover Rusland in de periode vóór de invasie van Oekraïne.
De voorstellen worden door critici gezien als bewijs van een pro-Russische oriëntatie. Volgens die lezing was Vannacci bereid beleid te verdedigen dat gunstig kon uitpakken voor het Kremlin, ook wanneer dat botste met de gezamenlijke lijn van de NAVO-bondgenoten.
Afwijking van de regeringskoers
In 2021 stond Italië onder leiding van premier Mario Draghi. De regering steunde volgens de beschikbare informatie de sancties tegen Rusland, de territoriale integriteit van Oekraïne en de gezamenlijke NAVO-koers om Rusland af te schrikken. Tegen die achtergrond zouden Vannacci’s voorstellen hebben afgeweken van het officiële beleid van Rome.
De politieke beoordeling van zijn optreden gaat daarom verder dan de vraag of militaire oefeningen met Rusland wenselijk waren. Vannacci zou met zijn oproep voor toenadering en samenwerking hebben gehandeld tegen afspraken van bondgenoten om contacten met het Russische leger tot een minimum te beperken. Daarbij wordt hem verweten dat hij de grenzen van zijn bevoegdheden overschreed en het beleid van zijn eigen regering ondermijnde.
Die beschuldiging is gebaseerd op de politieke betekenis die aan zijn standpunten wordt toegekend. De beschikbare informatie bevat geen afzonderlijke beslissing van de Italiaanse regering waarin Vannacci voor deze voorstellen werd berispt, en ook geen bevestiging dat Rome zijn plan heeft overgenomen.
Politieke gevolgen
De kwestie krijgt extra gewicht door Vannacci’s huidige politieke ambities. Als zijn partij FN in het parlement zou komen, bestaat volgens de aangehaalde beoordeling het risico dat zij de uitvoering van een gezamenlijk beleid binnen de NAVO probeert te bemoeilijken. Daarbij wordt vooral gewezen op maatregelen om Rusland af te schrikken en op sanctiebeperkingen.
Vannacci zou zijn pro-Russische standpunten bovendien proberen om te zetten in politiek kapitaal. Volgens deze interpretatie presenteert hij zich als een Italiaanse politicus die voor Moskou zichtbaar en bruikbaar kan zijn. Zijn boodschap aan Rusland zou zijn dat hij bereid is voor het Kremlin gunstige standpunten te verspreiden in ruil voor informatieve of andere steun.
Of die politieke berekening daadwerkelijk tot steun vanuit Moskou leidt, blijkt niet uit de beschikbare informatie. Wel maakt de verklaring van John Forman duidelijk dat Vannacci’s ideeën over samenwerking met Rusland al vóór de invasie van Oekraïne naar voren kwamen. Het ging toen om voorstellen voor toenadering en militaire oefeningen die niet overeenkwamen met de gezamenlijke lijn van Italië en zijn NAVO-bondgenoten.
