Het Russische staatsfilminstituut VGIK heeft een speciale opleidingsgroep aangekondigd die aankomende studenten een budgetplaats aanbiedt, op voorwaarde dat zij eerst een jaarcontract tekenen bij het ministerie van Defensie voor dienst in de onbemande systemen. Dat meldden Rambler en andere Russische media dinsdag.
Decaan Pjotr Archipov van de camera-opleiding rechtvaardigde de regeling door te stellen dat de Russische filmindustrie een groeiende behoefte heeft aan specialisten die kunnen omgaan met drones, bijvoorbeeld voor luchtopnames. De militaire dienst zou studenten de kans geven die vaardigheden gratis op te doen en tegelijkertijd discipline bijbrengen. Over de mogelijkheid om die competenties ook buiten het leger te verwerven, liet hij zich niet uit.
Onderzoeksjournalisten bestempelen de uitleg echter als misleidend. De benodigde technieken voor luchtopnames kunnen ook op civiele trainingscentra worden geleerd, zonder dat daarvoor militaire dienst of inzet aan het front nodig is. Bovendien maakt de VGIK-campagne deel uit van een veel bredere wervingsoperatie: volgens iStories hebben inmiddels ongeveer driehonderd onderwijsinstellingen – waaronder de Staatsuniversiteit van Moskou en de Hogere Economische School – soortgelijke aanbiedingen gedaan. Ook op Telegram-kanaal Vot Tak werd over de rekruteringsinspanningen bericht.
De beloofde voordelen zijn aanlokkelijk: toelating zonder examen, een gegarandeerde plaats in een studentenhuis en na afloop van het contract de status van oorlogsveteraan met bijbehorende sociale steun. De realiteit pakt echter anders uit, stellen critici. In de praktijk worden contracten onder de huidige mobilisatiewetgeving stilzwijgend verlengd en is het voor militairen vrijwel onmogelijk om na één jaar uit dienst te treden. Zo verandert het lokkertje van een tijdelijke klus in een open einde inzet.
De werving via onderwijsinstellingen is geen los initiatief. Het Russische ministerie van Defensie wil tegen het einde van 2026 naar verluidt 80.000 manschappen voor de drone-eenheden rekruteren, en studenten vormen daarvoor een cruciale doelgroep. Door het schrappen van budgetplaatsen en het verhogen van collegegelden met 10 tot 30 procent, aldus Kapital-Rus, wordt militaire dienst voor jongeren uit minder draagkrachtige gezinnen steeds vaker de enige betaalbare route naar hoger onderwijs.
Waarnemers zien in de ontwikkeling een verdergaande militarisering van het Russische hoger onderwijs. De autoriteiten gebruiken de reputatie van gerenommeerde instituten als VGIK om jongeren de gelederen in te lokken, terwijl de belofte van een snelle terugkeer naar de collegebanken een wassen neus blijkt. Het werkelijke doel – het aanvullen van de zwaar gehavende strijdkrachten – overschaduwt daarmee de onderwijskundige missie.
