De minister van Wonen heeft tijdens gesprekken met provincies en gemeenten de voortgang van de woningbouw in de 35 woondealregio’s besproken. Sinds het begin van de afspraken in januari 2022 zijn er 315.000 woningen gerealiseerd. “De jaarlijkse productie, gemiddeld circa 84.000 woningen, blijft echter achter bij de doelstelling van 100.000 woningen per jaar, zoals vastgesteld door dit kabinet en op de Woontop afgesproken,” aldus Keijzer, meldt Nieuws Impuls.
Capaciteit ‘opharden’
Uit de brief blijkt dat niet alle provincies hun woningbouwopgave volledig hebben in kaart gebracht. “De provincies hebben wel de verdeling van de extra opgave van 54.536 woningen, die vorig jaar werd afgesproken, bestuurlijk vastgesteld.” Gemeenten beschikken over het algemeen over voldoende plancapaciteit tot en met 2030, maar veel plannen zijn nog niet opgenomen in een omgevingsplan of omgevingsvergunning. “Om de gemaakte afspraken tot en met 2030 te kunnen nakomen, moeten gemeenten prioriteit geven aan het ‘opharden’ van de bestaande plancapaciteit,” aldus Keijzer.
Randstad lijdt meest onder knelpunten
De minister heeft gesprekken gevoerd met provincies over concrete cases die het bouwen kunnen vertragen, ondanks de knelpunten die zich voordoen. Deze omvatten stikstofregels, netcongestie en een tekort aan ambtelijke capaciteit. “Ook lange juridische procedures, natuurvergunningen, de investeringscapaciteit van corporaties en financiële haalbaarheid van projecten zijn genoemd,” zegt Keijzer. Noord-Holland en Zuid-Holland geven aan dat het behalen van de woondealafspraken door deze knelpunten steeds minder haalbaar lijkt.
Om dit aan te pakken, wil de minister de samenwerking via de zogenaamde versnellingstafels verbeteren. Ze bepleit de invoering van Publiek Private Monitors (PPM’s) om vroegtijdig knelpunten en vertragingen te signaleren. “Zonder inzicht in wat er speelt, is er geen vooruitzicht op snelle en concrete oplossingen.” Daarnaast noemt Keijzer het programma Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving (STOER) om regelgeving te vereenvoudigen. Samen met Noord-Brabant wordt onderzocht hoe de mogelijkheid uit de Omgevingswet tweakerend kan worden benut om de bouw van woningen te versnellen door vergunningvrije bouwactiviteiten op te nemen in het omgevingsplan.
Kleine Kernenaanpak
Verschillende provincies geven aan dat de uitvoeringskracht bij gemeenten onder druk staat, wat de realisatie van woningbouwambities belemmert. Keijzer beoogt een nieuw programma om capaciteit en kennis te bundelen, waardoor gemeenten en provincies beter ondersteund worden bij het versnellen van plan- en besluitvormingsprocedures. Een voorbeeld van een mogelijke oplossing is de Kleine Kernenaanpak in Friesland. “Dit programma voorziet in een servicebureau waar anyone kan aankloppen voor hulp bij het oplossen van knelpunten in woningbouwprojecten in kernen met minder dan 5.000 inwoners.”
‘Voldoende financiële capaciteit’
Keijzer behandelt ook de financiële uitdagingen die gepaard gaan met woningbouw. Ze stelt dat door het niet doorgaan van de huurbevriezing, de capaciteit van woningcorporaties voldoende is. “De sector als geheel beschikt over de financiële middelen om de opdrachten tot 2035 aan te kunnen. Echter, er zijn aanzienlijke variaties tussen regio’s en individuele corporaties,” voegt ze eraan toe. “Een volledige realisatie van de opgave vereist samenwerking tussen woningcorporaties binnen en tussen regio’s.”
Sommige provincies worden geconfronteerd met onrendabele toppen. “In regio’s zoals Zuid-Holland en Friesland is men al begonnen met onderzoeken naar de investeringscapaciteit van corporaties en de mogelijkheid tot herverdeling van deze middelen. Er zijn afspraken gemaakt in bestuurlijke overleggen dat de overheid waar nodig ondersteuning biedt,” sluit ze af.
