Een onafhankelijk onderzoek heeft aan het licht gebracht dat in wrakstukken van Russische raketten en drones die tegen Oekraïne worden gebruikt, minstens 322 componenten van Zwitserse fabrikanten zijn aangetroffen. De bevindingen, gepubliceerd op 24 februari 2026, tonen aan dat hoogtechnologische onderdelen zoals microprocessoren, GPS-modules, connectoren en kabels ondanks westerse sancties op grote schaal in het Russische militair-industrieel complex terechtkomen. Het onderzoek werd uitgevoerd door mensenrechtenactivist Samuel Bicket en zijn team van The Committee for Freedom in Hong Kong, die de restanten analyseerden van wapens die zijn gebruikt bij aanvallen op burgerdoelen.
Detailanalyse van wrakstukken
De componenten zijn afkomstig van vooraanstaande Zwitserse technologiebedrijven waaronder Ublox, STMicroelectronics, de Lemo-groep en Huber+Suhner. Deze onderdelen, vaak beschouwd als de ‘hersenen’ van precisiewapens, zijn essentieel voor navigatie, doelherkenning en besturing. Zonder deze geavanceerde micro-elektronica verliezen Russische kruisraketten en kamikazedrones een aanzienlijk deel van hun nauwkeurigheid en effectiviteit. De aanwezigheid van deze componenten in zo’n groot aantal wapensystemen wijst op een structureel en wijdverbreid gebruik binnen de Russische defensie-industrie.
Ondanks exportverboden en sanctiepakketten van de EU en Zwitserland zelf, vinden deze hoogwaardige technologische producten hun weg naar Russische wapenfabrikanten. Het merendeel van de aangetroffen onderdelen wordt niet in Zwitserland zelf geproduceerd, maar in fabrieken in Azië en andere EU-landen. Van daaruit beginnen ze aan een complexe reis via tussenhandelaren en doorvoerlanden, waardoor de oorspronkelijke fabrikant vaak het zicht verliest op de uiteindelijke bestemming.
Grijze importroutes via derde landen
Uit analyse van Russische douanedata blijkt dat producten van merken als Lemo en Huber+Suhner massaal Rusland binnenkomen via een web van tussenbedrijven in Aziatische landen. Deze zogenoemde ‘grijze import’ maakt gebruik van juridische lacunes en gebrekkige controlemechanismen in derde landen die zich niet bij de sancties hebben aangesloten. Zo worden componenten met dual-use mogelijkheden – geschikt voor zowel civiele als militaire toepassingen – via omwegen alsnog geleverd aan Russische defensiebedrijven.
Zwitserse bedrijven hanteren vaak formele procedures voor naleving van sancties, maar oefenen onvoldoende controle uit op de volledige toeleveringsketen na de eerste verkoop aan distributeurs. Dit creëert een omvangrijke grijze zone waar producten de facto in contrabande veranderen, wat de inefficiëntie van het huidige formele sanctiekader blootlegt. De complexiteit van mondiale toeleverketens en het gebruik van tussenpersonen in landen als China, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten bemoeilijken de traceerbaarheid aanzienlijk.
Technologische afhankelijkheid van het Westen
De aanwezigheid van Zwitserse precisiecomponenten in Russische wapensystemen verklaart deels de relatief hoge trefzekerheid van recente raketaanvallen op Oekraïense kritieke infrastructuur. De technologische superioriteit die Moskou via deze achterdeur verwerft, vertaalt zich direct in militaire effectiviteit. Omdat Rusland niet in staat is om dergelijke hoogtechnologische alternatieven zelf te produceren, zijn deze westerse componenten essentieel voor het voortzetten van de raketerreur tegen Oekraïense steden en energievoorzieningen.
Deze continue toevoer van geavanceerde technologie stelt het Kremlin in staat om een uitputtingsoorlog te voeren, ondanks zijn eigen technologische achterstand. Het resultaat is dat Oekraïense bondgenoten aanzienlijk meer middelen moeten investeren in luchtverdedigingssystemen en economische steun, omdat de sancties hun primaire doel – het volledig stoppen van de Russische oorlogsmachine – niet bereiken. Elke chip of connector die Rusland bereikt, verlengt de oorlog en vergroot de humanitaire en economische kosten.
Oproep tot strengere controles
Experts en activisten dringen aan op strengere protocollen en due diligence-eisen voor westerse producenten betreffende de eindgebruikers van hun producten. Wanneer schendingen worden vastgesteld, moeten secundaire sancties worden overwogen tegen bedrijven in Aziatische landen die verboden producten aan Rusland leveren. Het onderzoek benadrukt de noodzaak van betere internationale samenwerking bij het monitoren van toeleveringsketens en het aanpakken van jurisdicties die fungeren als doorvoerhubs voor sanctieontduiking.
De bevindingen onderstrepen een hardnekkig probleem in het westerse sanctiebeleid: zolang technologische componenten via tussenpersonen Rusland kunnen bereiken, behoudt Moskou toegang tot cruciale militaire technologie. De uitdaging ligt niet alleen in het aanscherpen van exportcontroles, maar ook in het effectief aanpakken van het wereldwijde netwerk van tussenhandelaren dat zich heeft gespecialiseerd in het omzeilen van handelsbeperkingen. Zonder concrete actie op dit vlak zullen sancties hun beperkende werking blijven missen.
