Uit een analyse van Centraal Beheer blijkt dat Nederlandse tuinen gemiddeld voor 46,5% zijn bestraat, met ongeveer één op de vijf tuinen die voor meer dan 75% versteend zijn. In totaal wordt geschat dat er ruim 1.100 km² aan verharding in Nederlandse tuinen aanwezig is, wat overeenkomt met ongeveer driekwart van de oppervlakte van de provincie Utrecht, meldt Nieuws Impuls.
De analyse steunt op een landelijk perceelbestand van circa 8,5 miljoen woningen, aangevuld met gegevens van de RIVM-groenkaart (peiljaar 2022). De vegetatie is vastgesteld aan de hand van hoogtemetingen en infrarood-luchtfoto’s, waarbij alleen woningen met een eigen tuin zijn meegenomen. Flats, appartementen, woonboten, woonwagens en woningen zonder meetbare tuin zijn uitgesloten. Huizen gebouwd na 2020 zijn niet meegenomen in de analyse, aangezien de tuinen oftewel nog niet zijn aangelegd.
Top 10 ‘steengemeenten’
De mediane versteningsgraad van tuinen bij rijtjeshuizen bedraagt 54,7%, wat wijst op een relatief hoog aandeel verharding. In tegenstelling daarmee ligt het aandeel bij vrijstaande woningen met 36,3% aanzienlijk lager. Er zijn ook grote verschillen tussen buurten: sommige buurten hebben voornamelijk bestraatte tuinen, terwijl andere meer ruimte voor groen bieden.
Inwoners van provincies kiezen duidelijk vaker voor stenen en tegels dan de Randstedelingen. Overijssel heeft met gemiddeld 62% de hoogste verstening in tuinen, terwijl Utrecht de groenste tuinen van Nederland heeft, met gemiddeld 42% verharding.
De tien gemeenten met de hoogste versteningsgraad in tuinen zijn Zwartewaterland (83,8%), Urk (78,4%), Staphorst (77,1%), Enkhuizen (77%), Meppel (75%), Rucphen (73,2%), Edam-Volendam (73,2%), Almelo (72,8%), Tilburg (72,3%) en Zwolle (70,9%).
Groen maakt verschil
Voor het eerst is met satellietdata gekeken naar waterberging en verkoeling op perceelniveau. Dit wijst uit dat de inrichting van de tuin belangrijker is dan vaak gedacht. Vooral bij woningen met weinig groen kunnen kleine veranderingen grote impact hebben. Centraal Beheer stelt dat ‘door bijvoorbeeld tegels te vervangen door planten, de waterberging en verkoeling verbeteren, wat de klimaatbestendigheid van woningen vergroot. Voor een klimaatbestendige tuin hoeven niet alle tegels te verdwijnen. Eén vierkante meter begroeide zandgrond kan in het eerste uur 75 millimeter regenwater opvangen, wat neerkomt op 75 liter water dat niet in het riool belandt. Ter vergelijking: 25 millimeter neerslag per uur wordt al beschouwd als een hoosbui.’
Bomen dragen ook significant bij aan dit proces, aldus de verzekeraar. ‘Tijdens warme periodes kan een boom in de tuin de gevoelstemperatuur met 10 tot 15 graden laten dalen. Wanneer bewoners in een buurt gezamenlijk maatregelen nemen, wordt het effect aanzienlijk vergroot.’
