De Nederlandse minister van Binnenlandse Zaken heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat de regering samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en Aedes afspraken heeft gemaakt om de bouw van nieuwe woningen door woningcorporaties te bevorderen. Het doel is om vanaf 2029 jaarlijks 30.000 woningen te produceren. In 2024 produceerden de corporaties al 22.958 woningen, wat hen voor op het voorziene ingroeipad van de prestatieafspraken plaatste. Echter, de financiële haalbaarheid blijft een probleem, meldt Nieuws Impuls.
In de brief gaat de minister niet verder in op de financiële obstakels. Wel belicht zij de noodzaak voor betrouwbare informatie over het versnellen van woningbouw en het monitoren van afspraken. De minister introduceert de nieuwste versie van het dashboard Prestaties Woningcorporaties in Kaart (PWiK), waar nu provinciale data zijn toegevoegd. Dit dashboard biedt inzicht in hoe nationaal beleid via provinciaal en lokaal beleid doorwerkt naar het woningbeleid van corporaties.
Resterende investeringsruimte
Een nieuwe indicator voor de financiële ruimte van woningcorporaties, genaamd ‘resterende investeringsruimte’, zal de bestaande Indicatieve Bestedingsruimte Woningcorporaties (IBW) vervangen. De IBW gaf volgens de minister een vertekend beeld van de financiële situatie. ‘De resterende investeringsruimte is eenvoudiger vast te stellen en vertaalt de financiële ratio’s naar een concreet bedrag aan investeringscapaciteit.’ Het dashboard zal vanaf het najaar ook jaarlijks worden bijgewerkt met beschikbare gegevens.
Richtlijn grondprijs
Tevens komt er een handreiking voor sociale grondprijzen. Eerdere studies hebben aangetoond dat corporaties gemiddeld 50% meer betalen aan marktpartijen dan de gemeentelijke sociale grondprijs, met uitschieters tot meer dan 400%. Het is ongewenst dat corporaties via grondprijzen tekorten dekken of winst maken ten koste van sociale huurstellingen. De nieuwe richtlijn moet gesprekken tussen gemeenten, corporaties en marktpartijen faciliteren over geschikte grondprijzen voor sociale huurwoningen, met een aanbevolen prijs tussen de € 18.000 en € 26.000. Dit moet de transparantie over grondprijzen bevorderen en voorkomen dat corporaties te veel betalen voor grond.
Pilot Haaglanden
De minister bespreekt ook de resultaten van de pilot soliditeit en investeringscapaciteit in Haaglanden. Deze pilot heeft geleid tot een Routekaart waarin noodzakelijke stappen voor alle deelnemers zijn vastgelegd om de woningrealisatie te verbeteren. ‘Hoewel woningcorporaties op langere termijn tegen financiële grenzen aanlopen, is er op korte termijn voldoende financiële ruimte.’ Gemeenten en corporaties hebben al 7.500 woningen gepland om te realiseren.
De resultaten van een onderzoek naar sloop en vervangende nieuwbouw zijn nog niet openbaar, aangezien dit onderzoek zich in de afrondingsfase bevindt en nog geen volledig afwegingskader heeft opgeleverd.
Meer druk op realistische begrotingen
Corporaties hebben in de afgelopen jaren ondersteuning ontvangen bij het opstellen van realistische begrotingen. Ondanks deze inspanningen zijn de begrotingen voor de woningbouw nog onvoldoende realistisch. Dit leidt tot een slecht inzicht in de financiële mogelijkheden, omdat onrealistisch geplande woningen ook investeringsruimte reserveren. Daarom zullen samen met Aedes, WSW en de Aw verder werken aan het verbeteren van de realiteitsgehalte van de begrotingen, inclusief het toezicht op nieuwbouwprojecten.
